Türkiye genelinde faaliyet gösteren 21 elektrik dağıtım şirketinin çatı kuruluşu Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder), 2024 yılına ait kapsamlı “Elektrik Dağıtım Sektör Raporu”nu yayımladı.
Raporda; tüketici sayısından yatırım miktarlarına, elektrik tüketiminden üretim rakamlarına kadar sektöre dair önemli veriler paylaşıldı.
Dağıtım Sektörüne 52,5 Milyar Liralık Yatırım
Rapora göre, elektrik dağıtım şirketleri 2024 yılında toplamda yaklaşık 52,5 milyar liralık yatırım gerçekleştirdi. Bu yatırımların büyük bölümü, yaklaşık 41 milyar lirası şebeke altyapısına ayrılırken, geri kalan tutar ise şebeke işletim sistemleri, yasal zorunluluklar ve Ar-Ge projeleri gibi farklı kalemlere harcandı. Bölgesel bazda en yüksek yatırım Meram EDAŞ tarafından 5 milyar liraya yakın bir tutarda yapılırken, Dicle EDAŞ ve Toroslar EDAŞ da önemli paya sahip oldu.
Elektrik Tüketimi Rekor Seviyeye Ulaştı: 279 Teravatsaat
2024 yılı sonu itibarıyla Türkiye’de faturalanan elektrik tüketimi 279 teravatsaat ile tarihi bir rekor kırdı. Tüketimin yaklaşık %74’ü dağıtım kaynaklarından, kalan kısmı ise iletimden karşılandı. En fazla elektrik tüketimi Toroslar EDAŞ bölgesinde olurken, en az tüketim Vangölü EDAŞ bölgesinde gerçekleşti. Sektörel bazda ise sanayi tüketimi toplam elektrik kullanımının %40,8’ini oluşturdu.
Abone Sayısında Yüzde 1,94 Artış: 50,7 Milyon Elektrik Tüketicisi
Elektrik dağıtım sistemine bağlı abone sayısı 2024 yılında yaklaşık %2 oranında artış göstererek 50,7 milyon sınırını geçti. En çok tüketiciye sahip olan bölge 5,5 milyon aboneyle Boğaziçi EDAŞ olurken, Başkent ve Toroslar EDAŞ bölgeleri de yüksek tüketici sayılarıyla ön plana çıktı.
Lisanslı Üretim %4,9 Arttı
Toplam lisanslı elektrik üretimi 2024’te geçen yıla göre %4,9 yükselişle 326,8 teravatsaat seviyesine ulaştı. Doğal gaz santrallerinin payında azalma gözlenirken, hidroelektrik ve rüzgar enerjisi üretim payları artış gösterdi. Lisanssız üretimde ise %37,7’lik yükselişle 20,4 teravatsaat elektrik üretildi; bu alanda güneş enerjisinin payı da %98,5’e yükseldi.
Ülke genelindeki elektrik dağıtım hattı uzunluğu 2024 itibarıyla 1 milyon 491 bin kilometreye ulaştı. Bu hattın büyük bölümü havai hatlardan oluşurken, yaklaşık 364 bin kilometresi yer altı kablolarından meydana geldi. En uzun hat ağı Toroslar EDAŞ bölgesinde bulunurken, Başkent ve Meram EDAŞ da önemli uzunluklara sahip.
Trafo Sayısı 557 Bini Geçti
Elektrik dağıtım sektöründeki teknik ve teknik olmayan kayıplar 2024 yılında önemli oranda azalarak %8,99 seviyesine indi. Sektörde toplam trafo sayısı 557 bini aşarken, Dicle, Meram ve Toroslar EDAŞ bölgeleri trafo sayısı açısından ön sıralarda yer aldı.
AR-GE Çalışmaları ve Dijital Dönüşüm Ön Planda
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) destekli Ar-Ge projelerinin sayısı 472’ye yükseldi. Bu projeler arasında malzeme teknolojileri, şebeke işletimi ve hizmet kalitesini artırmaya yönelik çalışmalara öncelik veriliyor.
Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, enerji sektöründe yaşanan dijital ve yeşil dönüşümün sürdürülebilir, esnek ve akıllı şebekelerle mümkün olacağını vurguladı.
Elektrik Çağında Türkiye’nin Yol Haritası
Erdoğan, elektrik talebindeki artışa dikkat çekerek, elektrikli araçlar, yapay zekâ uygulamaları ve enerji depolama sistemlerinin önümüzdeki dönemde şebeke yatırımlarının hızlanmasını zorunlu kıldığını ifade etti. Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine dayanarak, Türkiye’de yıllık şebeke yatırımlarının artırılması gerektiğini belirten Erdoğan, yenilenebilir enerjinin yaygınlaşması ve sürdürülebilir enerji sistemleri için akıllı, dijital ve esnek altyapıların kritik önem taşıdığını sözlerine ekledi.
