Lenfödem, lenfatik sistemdeki lenf düğümleri veya damarların tıkanması ya da hasar görmesi sonucunda lenf sıvısının drene edilememesiyle ortaya çıkan ve şişliklere neden olan kronik bir rahatsızlıktır. Bu durum, vücudun belirli bölgelerinde, özellikle de kollar ve bacaklarda, sıvı birikimine yol açar. 

Bu hastalık, sadece kollar ve bacaklarda değil, göğüs duvarı, karın, boyun ve cinsel organlarda da görülebilir. Lenf düğümleri, lenfatik sistemin hayati bir parçasıdır ve bu düğümlerin çıkarılması veya zarar görmesi, kanser tedavileri gibi durumlarda lenfödemi tetikleyebilir. Lenf sıvısının akışını engelleyen her türlü sorun, lenfödemin gelişmesine yol açabilir. İleri evre lenfödem, etkilenen uzvun hareket kabiliyetini kısıtlayabilir, cilt enfeksiyonlarına ve sepsise yol açabilir, ciltte ciddi değişiklikler ve bozulmalar meydana getirebilir. 

Lenfödem tedavisinde, kompresyon bandajları, masaj, kompresyon çorapları, sıralı pnömatik pompalama, dikkatli cilt bakımı ve bazen şişmiş dokuyu çıkarmak veya yeni drenaj yolları oluşturmak için ameliyat gibi yöntemler kullanılır. Hastalığın erken teşhisi ve tedavisine başlanması oldukça önemlidir, çünkü tedavi edilmediğinde hastalığın seyri kötüleşebilir.  

Lenf düğümleri bağışıklık sisteminin parçasıdır ve vücutta bakteri ve virüs gibi zararlı maddeleri temizler. Lenf sıvısı, kaybedilen proteinleri dolaşıma geri kazandırır ve doku ile kan arasındaki dengeyi sağlar. Lenfödem, halk arasında "fil hastalığı" olarak da bilinir ve genellikle "fil ayağı hastalığı" veya "fil bacak hastalığı" gibi adlarla anılır. 

Fil Ayağı Hastalığı Nedir? 

Fil ayağı hastalığı, sivrisinekler tarafından bulaşan paraziter solucanların lenfatik sistemi tıkaması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Bu tıkanıklık, lenf sıvısının birikmesine neden olarak etkilenen bölgelerde şişmelere yol açar. İlk olarak lenfödem olarak başlayan bu durum, zamanla şişliklerin artmasıyla fil hastalığına dönüşür. Bu hastalık, bağışıklık sistemini zayıflatarak ateş, titreme, tekrarlayan cilt enfeksiyonları ve ülserlere neden olabilir. Cilt, sert ve kalın bir yapıya bürünerek fil derisine benzer bir görünüm alır.  

Fil ayağı hastalığı, tropikal bölgelerde daha yaygındır ve sivrisinek ısırıklarıyla bulaşan yuvarlak kurt larvaları nedeniyle ortaya çıkar. Bu larvalar, kan dolaşımında hayatta kalarak lenf sistemine zarar verir ve bu da şişme ve genişlemelere neden olur. 

Yel Girmesi Nedir? Nasıl Geçer? Yel Girmesi Nedir? Nasıl Geçer?

Fil Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır? 

Fil hastalığı olarak da bilinen lenfödemin kesin bir tedavisi yoktur. Tedavi, şişmeyi azaltmayı ve komplikasyonları önlemeyi amaçlar. Lenfödem, cilt enfeksiyonları riskini artırır, bu nedenle doktorunuz enfeksiyon belirtileri ortaya çıktığında kullanmanız için antibiyotik reçete edebilir. Fizik tedavi, manuel lenf drenajları, kompresyon bandajları ve özel lenfödem giysileri gibi tedavi yöntemleri de kullanılabilir. Bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi, ciddi hareket kısıtlılığı, tekrarlayan enfeksiyonlar, selülit ve sürekli ağrı durumlarında uygulanır ve ödemli kısım ameliyatla çıkarılır.

Muhabir: Ebrar Çelik