Pasifik Ateş Çemberi, dünya üzerinde bulunan en aktif volkanik bölgelerden biridir. Adını, Pasifik Okyanusu'nun çevresindeki bir dizi volkanik aktivite bölgesinden alır. Ateş çemberinin sınırları konusunda evrensel bir anlaşma yoktur.

Yöresel Lezzetler: Gavurdağı Salatasının Hikâyesi ve Tarifi Yöresel Lezzetler: Gavurdağı Salatasının Hikâyesi ve Tarifi

Ateş çemberi, gezegenimizin büyük bir kısmını kaplar. Yeni Zelanda çevresinde başlayan bu çember kıyı şeridi boyunca devam eder ve Bering Boğazı’na dek uzanır. Aslında bir çemberden ziyade at nalını andırır. Pasifik Ateş Çemberi sınırları içerisinde 15’ten fazla ülke bulunuyor. Çember, Yeni Zelanda’da başladıktan sonra dümdüz kuzeye ilerlemez. Bunun yerine Papua Yeni Gine, Endonezya ve Filipinleri kapsayan kara parçalarını takip eder. Oradan kuzeydoğu Rusya’ya doğru ilerler ve teğet geçerek Japonya’ya ulaşır. Bununla da sınırlı kalmaz! Oradan Alaska’ya ve Amerika’nın batı kıyısına uzanır. Kıyı boyunca devam ederek Şili’yi de sınırlarına dahil eder.

Bu bölge, Pasifik Levhası'nın kenarlarında yer alan bir dizi yanardağ, deprem ve diğer volkanik aktivitelerin yoğun olduğu bir alandır.

Pasifik Ateş Çemberi, yaklaşık 40.000 kilometrekarelik bir alanı kaplar ve birçok ada ülkesini de içerir. Bu bölgedeki volkanik aktivite, Pasifik Levhası'nın çevresindeki alt levhaların hareketinden kaynaklanır. Levhaların birbirine sürtünmesi veya bir levhanın diğerinin altına dalması sonucunda oluşan sismik aktivite ve magma hareketleri, bu bölgede volkanizmayı destekler. Dünyadaki volkanların üçte ikisi Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alıyor.

Pasifik Ateş Çemberi'nde bulunan volkanlar genellikle yüksek derecede aktif ve patlayıcıdır. Bu volkanlar, dünya üzerinde en büyük patlamaların gerçekleştiği yerlerden bazılarına ev sahipliği yaparlar. Örneğin, Endonezya'daki Krakatoa ve Mount Tambora, Japonya'daki Mount Fuji, Filipinler'deki Pinatubo ve ABD'deki Yellowstone gibi tanınmış volkanlar Pasifik Ateş Çemberi'nin bir parçasıdır.

Bu bölge aynı zamanda deprem faaliyetlerinin de yoğun olduğu bir alandır. Gezegenimizde gerçekleşen depremlerin %90’ı bu bölgede meydana gelir. Büyük depremler ve tsunamiler, Pasifik Ateş Çemberi'nde sık sık meydana gelir ve bu da bölgedeki yaşamı ve çevreyi önemli ölçüde etkiler.

Ateş çemberini bu denli önemli kılan şey çember boyunca aktif volkanların olmasıdır. Çemberin kenarlarından merkeze doğru ilerlediğinizde sismik faaliyetler azalır. Hawaii de ise yeniden aktifleşirler. Halkadan uzaklaşmak ne yazık ki pek de mümkün değildir. Zira ateş çemberi hemen hemen tüm Pasifik Okyanusu’nu kaplar.

Gezegenimizin yüzeyi sürekli hareket eden tektonik plakalarla kaplıdır. Bu büyük kara levhaları dünyanın çekirdeğinin üzerine otururlar. Plakalar arasında bir boşluk oluştuğunda bu boşluklardan dışarı magma çıkar. Haliyle en fazla sismik ve volkanik aktivite bu plakaların sınırları boyunca gözlemlenir. Ateş çemberi de Pasifik levhasının hemen sınırında yer almaktadır.

Dünyanın en derin çukuru bu çemberin sınırları içerisinde yer alır. Tektonik plakaların arasındaki etkileşim yalnızca sismik ve volkanik aktivitelere neden olmaz. Bu plakalar birbirlerinden uzaklaşabilirler, yanlara doğru ezilebilirler ya da biri diğerinin üzerine çıkabilir. Mariana çukuru, Filipin Deniz levhasının Pasifik levhası ile buluştuğu yerdedir. Levhalardan biri diğerinin üzerine doğru çıkmıştır. Bu da yaklaşık 11 bin kilometre derinliğinde bir çukurun oluşmasına neden olmuştur.

Pasifik Ateş Çemberi, jeolojik olarak oldukça önemli bir bölgedir ve bilim insanları, bu bölgedeki volkanik ve deprem aktivitesini anlamak ve tahmin etmek için sürekli olarak çalışmaktadırlar. Bu bölgedeki volkanik faaliyetler, çevre üzerinde ciddi etkilere sahip olabilir ve bu nedenle bu bölgedeki aktivitelerin izlenmesi ve doğru bir şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Muhabir: Handan Işıksal