Basılı kitap sayısındaki düşüşe rağmen Türkiye genelinde sesli ve e-kitap pazarı 284 milyon liralık hacme ulaşarak okurların dijital rotasını netleştirdi.
Basılı Kitap Sayısında Belirgin Gerileme
Yayıncılık sektöründe geleneksel yöntemler yerini yeni nesil mecralara bırakırken basılı kitap tarafında dikkat çekici bir azalma gözlemleniyor. Bandrol verilerinden derlenen bilgilere göre, 2025 yılında Türkiye'de üretilen basılı kitap sayısı bir önceki yıla kıyasla yüzde 1,5 oranında azalarak 407 milyon 777 bin 284 adede düştü. Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği Başkanı Mehmet Burhan Genç, 2021 yılındaki zirve döneminden sonra üretimin sert bir düşüş eğilimine girdiğini belirterek, bu durumun en temel nedenlerinden birinin okuma alışkanlığının kaybedilmesi olduğunu ifade etti.
Okurların Yeni Tercihi: Sesli ve E-Kitaplar
Fiziki kitap üretimindeki düşüşe inat, dijital kitap pazarı hızla büyüyerek okurların yeni rotası haline geldi. Kültür yayınlarının önemli bir parçası olan kurgu, kurgu dışı ve çocuk kategorilerindeki sesli ve e-kitapların pazar büyüklüğü, bir önceki yıla göre yüzde 19 artışla 284 milyon liraya ulaştı. Binlerce eseri tek bir tablette saklama imkanı sunan teknolojik cihazlar ve kitabı okumak yerine dinlemeyi tercih edenler için geliştirilen sesli uygulamalar, tüketici tercihlerindeki bu kaymanın ana motoru oldu.
Ekonomik ve Pratik Nedenler Dijitali Destekliyor
Okurların rotasını dijitale kırmasında birçok farklı faktör rol oynuyor. Üreticiler tarafında kağıt, basım ve depolama gibi sabit giderlerde yaşanan artışlar maliyetleri yukarı çekerken; tüketiciler tarafında dijital kitapların çok daha ucuz olması büyük bir avantaj sağlıyor. Ayrıca fiziki kitapları taşıma ve saklama zahmetinden kurtulmak isteyen okurlar, satın alma yerine kiralama seçeneği sunan dijital platformları daha verimli buluyor. Özellikle Kovid-19 salgını sonrasında popülerliği artan sesli kitapların, önümüzdeki yıllarda da bu artış trendini sürdürmesi bekleniyor.
Kitap Pazarı Eğitim Yayınları ile Büyüyor
Basılı kitap üretimindeki düşüşe rağmen kitap perakende pazarı toplamda yüzde 23,91 büyüyerek 59 milyar 229 milyon lira seviyesine ulaştı. Bu pazarda 30 milyar 229 milyon lira ile eğitim yayınları liderliğini korurken, kültür yayınları 20 milyar 280 milyon lira ile ikinci sırada yer aldı. İthal yayınlar ise 8 milyar 201 milyon liralık bir hacim oluşturdu. Ancak pazarın en dinamik ve büyüme potansiyeli en yüksek kısmını, okurların yoğun ilgi gösterdiği dijitalleşen alt kategoriler oluşturuyor.
Sektörün Karşılaştığı Zorluklar
Dijitalleşme süreci beraberinde bazı riskleri de getiriyor. Mehmet Burhan Genç, korsan yayınlar ve dijital mecralardaki yasa dışı PDF paylaşımlarının sektörün gelişimini olumsuz etkilediğini vurguladı. Sesli kitap pazarının 2021 yılına kıyasla 2-3 kat büyüdüğünü tahmin ettiklerini dile getiren Genç, e-kitap piyasası dünya genelinde durağan kalsa da sesli kitapların popülaritesinin artmaya devam edeceğini öngörüyor. Yayıncılar, bu yeni dönemde dijital hakların korunması ve içerik çeşitliliği konularına daha fazla odaklanmayı planlıyor.
Yayıncılık dünyası geleneksel yöntemlerle modern teknolojiyi harmanlamaya çalışırken, okurların tercihleri pazarın yönünü belirlemeye devam edecek.
