Avrupa Birliği'nin yeni vize stratejisi, iş birliği yapan ülkelere kolaylık sağlarken, sorumluluklarını yerine getirmeyenler için vize serbestisinin askıya alınması dahil sert önlemler içeriyor.
Vize Politikası Stratejik Bir Araç Haline Geliyor
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen ve İç İlişkiler Sorumlusu Magnus Brunner tarafından tanıtılan yeni strateji, vize süreçlerini sadece bir izin belgesi olmaktan çıkarıp stratejik bir güvenlik enstrümanına dönüştürüyor. Virkkunen, vize politikalarının günümüzün jeopolitik gerçeklerini ve güvenlik sorunlarını yansıtması gerektiğini vurgulayarak, AB’nin değerlerini korurken çıkarlarını savunmak için tüm araçları kararlılıkla kullanacağını belirtiyor. Virkkunen, güvenilen partnerler için sürecin daha verimli hale getirileceğini vurgularken, suistimallere karşı daha güçlü denetim mekanizmalarının kurulacağını ifade etti.
Ülkeler Objektif Kriterleri Karşılamalı
Avrupa Birliği'nin yeni yaklaşımında göç ve vize politikaları birbirine ayrılmaz birer parça olarak konumlandırılıyor. Magnus Brunner, bu iki alanın birlikte ilerlemesi gerektiğini söyleyerek, kimin birliğe girebileceği ve kimin ayrılması gerektiği konusunda yeni bir rehber belirlediklerini dile getirdi. Vizesiz seyahatin bir ayrıcalık olduğunu hatırlatan Brunner, AB'ye vizesiz seyahat etmenin bir ayrıcalık olduğunu ve bu ayrıcalığın beraberinde sorumlulukları da getirdiğini belirtti. Stratejide bu sorumlulukların daha net hale getirildiğini kaydeden Brunner, üçüncü ülkelerin vize muafiyeti alabilmeleri için objektif kriterleri karşılamaları, vize reddi oranlarının düşük ve geri dönüş oranlarının yüksek olması gerektiğini paylaştı.
İş Birliği Yapan Ülkelere Teşvik ve Kolaylık
Yeni öneride, geri kabul ve düzensiz göçle mücadele alanlarında AB ile etkin bir şekilde çalışan ülkelere yönelik ödül niteliğinde uygulamalar yer alıyor. Bu ülkelerin vatandaşları için vize başvuru süreçlerinde kolaylaştırıcı prosedürler ve teşvik edici düzenlemeler devreye sokulacak. Kanıtlanmış seyahat geçmişine sahip güvenilir yolcular için ise daha uzun süreli ve çok girişli vize imkanları sağlanması planlanıyor. Özellikle iş dünyasının seyahatlerini kolaylaştırmak adına doğrulanmış şirketlerden oluşan ortak bir listenin oluşturulması da hedefler arasında bulunuyor.
2026’da Başlayacak Dijital Dönüşüm ve Denetim
Stratejinin en önemli ayaklarından birini teknolojik altyapı oluşturuyor. 2026 yılının son çeyreğinde devreye girmesi beklenen Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi (ETIAS) ile vizesiz seyahat edenlerin kontrolleri otomatize edilecek. 2028 yılına kadar tüm bilişim sistemlerinin uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkezden eş zamanlı veri sorgulaması yapılabilecek.
Bu dijitalleşme hamlesi sayesinde vize başvurularının tamamen çevrim içi tamamlanması mümkün hale gelirken, sistemin suistimal edilmesinin de önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Nitelikli İş Gücü ve Girişimciler için Özel Program
Küresel yetenek savaşında geri kalmak istemeyen AB, özellikle start-up ve scale-up kurucuları için hedefli bir yasal çerçeve oluşturmayı değerlendiriyor. Yenilikçi girişimciler, araştırmacılar ve öğrenciler için vize süreçlerinde destek sağlanması ve bu başvurular için ek AB fonlarının ayrılması strateji belgesinde yer alan dikkat çekici maddelerden biri. Bu kapsamda, yeni kurulan şirketlerin Avrupa ekosistemine daha hızlı entegre olabilmesi için hızlı vize programlarının uygulanabilirliği üzerinde çalışmalar yürütülecek.
AB’nin bu hamlesi, vizenin sadece bir seyahat izni değil, kıtaya girişlerde mutlak bir güvenlik filtresi ve politik bir koz olarak kullanılacağı yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
