Avrupa Birliği, son dönemde hızla yükselen gübre maliyetleri ve küresel tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların tarım sektörüne etkilerini azaltmak için yeni bir destek paketi hazırladı. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan plana göre, çiftçilerin üretim süreçlerini sürdürebilmesi ve gıda arz güvenliğinin korunması amacıyla 540 milyon avroluk mali kaynak ayrılacak.
Destek programının, üye ülkelerin sağlayacağı ilave katkılarla çok daha büyük bir finansman hacmine ulaşması hedefleniyor.
AB’den Gübre Alımları için 540 Milyon Avroluk Destek
Avrupa Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, jeopolitik gerilimler, enerji fiyatlarındaki artış ve tedarik zincirlerinde yaşanan sorunların gübre maliyetlerini ciddi ölçüde yükselttiğine dikkat çekildi. Bu nedenle çiftçilerin üretim faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmesi ve hasat döneminde sorun yaşanmaması için gübre alımlarına yönelik 540 milyon avroluk bir mali destek paketi hazırlandığı bildirildi. Açıklamada ayrıca, AB üyesi ülkelerin kendi ulusal bütçelerinden bu desteğe yüzde 200'e kadar ek katkı sağlayabileceği belirtildi. Böylece toplam destek hacminin 1,5 milyar avroya kadar ulaşabileceği ifade edildi.
Ortak Tarım Politikası'nda Yeni Düzenlemeler Gündemde
Komisyon, destek paketinin yanı sıra Ortak Tarım Politikası (CAP) kapsamında da bazı değişiklikler yapılmasını önerdi. Bu düzenlemelerle birlikte üye ülkelerin çiftçilere daha hızlı ve daha esnek biçimde destek sunabilmesinin amaçlandığı aktarıldı. Öneriler arasında, kırsal kalkınma fonları bünyesinde kriz desteğine yönelik yeni bir likidite mekanizması kurulması, doğrudan tarım desteklerinin üreticilere daha erken ödenebilmesi ve üye ülkelerin 2027 yılı doğrudan ödeme bütçelerinde düzenleme yapabilmesine imkan tanınması yer alıyor. Ayrıca çiftçilere yapılacak doğrudan ödeme avanslarının normal tarih olan 16 Ekim’den önce ve daha yüksek oranlarda verilebilmesi de planlanıyor.
Gübre Maliyetlerindeki Artışın Nedeni Ne?
Avrupa Komisyonu, Orta Doğu'da devam eden çatışmaların, Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizliklerin, enerji fiyatlarında yaşanan yükselişin ve Rusya ile Belarus’tan yapılan gübre ithalatına getirilen kısıtlamaların Avrupa’da gübre maliyetlerini önemli ölçüde artırdığına işaret etti.
Birliğin gübrede büyük ölçüde dışa bağımlı olması da bu süreçte kırılganlığı artıran unsurlar arasında gösteriliyor. AB, azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yaklaşık yüzde 70’ini ithalat yoluyla karşılıyor. Bu durum, küresel kriz ve tedarik sorunlarının Avrupa tarımı üzerindeki etkisini daha da belirgin hale getiriyor.
Düzenlemelerin Yürürlüğe Girmesi Onaya Bağlı
Hazırlanan destek paketinin ve önerilen düzenlemelerin hayata geçirilebilmesi için Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi’nin onay sürecinin tamamlanması gerekiyor. Onayın ardından mali desteklerin çiftçilere ulaştırılması ve yeni ödeme mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.
AB’nin hazırladığı bu destek paketi, artan üretim maliyetleri karşısında çiftçilerin yükünü hafifletmeyi ve Avrupa’da gıda güvenliğinin sürdürülebilirliğini korumayı hedefleyen önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
