Akciğer sönmesi olarak da bilinen pnömotoraks, akciğerle göğüs duvarı arasındaki boşluğa hava sızması sonucu meydana gelir. Bu durum, akciğerin bir kısmının ya da tamamının büzülmesine yol açarak solunumun ciddi şekilde zorlaşmasına neden olabilmektedir. Ani göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi belirtilerle ortaya çıkan pnömotoraks, tıbbi müdahale gerektiren acil bir durumdur. Pnömotoraks, akciğerin dış zarının bütünlüğünün bozulmasıyla havanın bu iki zar arasına dolması sonucu oluşur. Bu hava, akciğerin dıştan baskı görmesine ve kısmen ya da tamamen sönmesine neden olur. Tıbbi olarak pnömotoraks iki ana grupta incelenir:
Travmatik pnömotoraks: Göğüs bölgesine alınan darbe, kaza ya da cerrahi müdahale sonrası ortaya çıkar.
Spontan pnömotoraks: Herhangi bir dış etken olmadan, genellikle zayıf akciğer dokusu ya da sigara kullanımı gibi risk faktörleri nedeniyle gelişir.
Pnömotoraksın Nedenleri Nelerdir?
Pnömotoraksın oluşmasına neden olabilecek birçok faktör bulunur. Bunlardan bazıları şunlardır:
· Akciğer hastalıkları (KOAH, astım, kistik fibrozis, tüberküloz)
· Göğüs travmaları veya cerrahi işlemler
· Sigara ve nargile kullanımı
· Genetik yatkınlık ve zayıf akciğer yapısı
· Ani basınç değişimleri (örneğin dalış veya yüksek irtifada uçuş)
Pnömotoraksın Belirtileri Nelerdir?
· Pnömotoraksın belirtileri genellikle aniden ortaya çıkar ve şiddeti, akciğerin ne kadarının etkilendiğine bağlı olarak değişir. En sık görülen belirtiler ise şunlardır:
· Göğüsün bir tarafında ani ve keskin ağrı
· Nefes darlığı veya hızlı soluma
· Yüzde ya da dudaklarda morarma
· Hızlı kalp atışı (taşikardi)
· Halsizlik ve baş dönmesi
Nasıl Tanı Konulur?
Pnömotoraks tanısı genellikle fizik muayene, akciğer grafisi ya da bilgisayarlı tomografi (BT) ile konur. Doktorlar, stetoskopla dinleme sırasında akciğer seslerinde azalma fark edebilir. Görüntüleme yöntemleri, akciğerin sönme derecesini netleştirir.
Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Tedavi, pnömotoraksın türüne ve şiddetine göre değişiklik gösterir.
Küçük ve hafif vakalar: Hastanın dinlenmesiyle ve oksijen desteğiyle kendiliğinden düzelebilir.
Orta ve ağır vakalar: Göğüs boşluğuna yerleştirilen bir tüp yardımıyla hava tahliye edilir ve akciğerin yeniden genişlemesi sağlanır.
Cerrahi müdahale: Tekrarlayan ya da ciddi vakalarda akciğer zarının onarılması gerekebilir.
