Aşılar vücudu hastalıklara karşı koruyan en önemli biyolojik savunma yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bağışıklık sistemini önceden uyaran bu uygulama bakteri ve virüslere karşı hızlı tepki geliştirilmesini sağlıyor. Antikor antijen ve bağışıklık hücreleri arasındaki etkileşim sayesinde vücut hastalığı tanıyor ve etkisiz hale getiriyor. Peki bu süreç nasıl işliyor ve aşılar gerçekten nasıl koruma sağlıyor?
Aşı Vücudu Hastalıklardan Nasıl Korur?
Bütün hastalıkların aşısı bulunmasa da bugüne kadar birçok bakteri ve virüse karşı etkili aşılar geliştirilmiştir. Hastalık yapıcı mikroorganizmalar vücuda girdiğinde sağlıklı hücreleri kullanarak çoğalır ve belirli bir seviyeye ulaştıklarında hastalık tablosu ortaya çıkar. Aşı bu süreci hastalık oluşmadan önce tanıtma işlevi görür.
Bağışıklık Sistemi Nasıl Çalışır?
Vücutta bakteri ve virüslerle savaşan savunma hücreleri bulunur. Bu hücreler bağışıklık sistemi hücreleri olarak adlandırılır ve beyaz kan hücreleri tarafından üretilir. Bu sistemin temel unsurlarından biri antikorlardır. Antikorlar hastalık yapıcı etmenleri yüzeylerinde yer alan antijen adı verilen yapılar üzerinden tanır ve etkisiz hale getirir.
Antikor ve Antijen Arasındaki Tanıma Mekanizması
Antikorlar Y şeklinde protein yapılarından oluşur. Bu yapı üzerinde yer alan özel bölgelere paratop adı verilir. Hastalık yapıcı mikroorganizmaların yüzeyinde bulunan tanımlayıcı bölgelere ise epitop denir.
Paratop ve epitop bir araya geldiğinde anahtar-kilit uyumuna benzer bir bağ oluşur. Bu etkileşim sırasında zayıf elektriksel kuvvetler devreye girer ve antikor, antijeni tanıyarak ona bağlanır. Böylece bağışıklık sistemi tehdit ile tanışmış olur.
Aşı Vücutta Ne Yapar?
Aşılar hastalık yapıcı bakteri veya virüslerin zayıflatılmış ya da etkisiz hale getirilmiş formlarını içerir. Aşı uygulandığında bağışıklık sistemi bu yapıları tanımaya başlar.
Aşının içindeki antijenler hastalık oluşturacak güçte değildir ancak bağışıklık sistemini uyarır. Böylece vücut aynı mikropla tekrar karşılaşıldığında antikorları çok daha hızlı üretir ve daha güçlü bir savunma geliştirir.
