Okyanusların derinliklerinde yalnızca balinaların ve yunusların ses çıkardığı düşünülüyordu. Ancak bilimsel araştırmalar balıkların da su altında aktif bir iletişim ağı kurduğunu ortaya koydu. Yüzme keseleri kas hareketleri ve kemik yapılarıyla farklı sesler üreten balıklar eş bulma, tehlike uyarısı ve sürü iletişimi gibi birçok amaç için bu sesleri kullanıyor. Yeni keşifler denizlerin görünmeyen ses dünyasına ışık tutuyor.
Balıklar Nasıl Ses Çıkarıyor?
Balıkların insanlardaki gibi ses telleri bulunmuyor. Buna rağmen vücutlarındaki farklı yapıları kullanarak çeşitli sesler oluşturabiliyorlar. Bazı balıklar yüzme keselerini titreştirerek, bazıları ise dişlerini, kemik yapılarını veya kas hareketlerini kullanarak ses çıkarıyor. Bilim insanları balık türlerinin büyük bölümünü oluşturan ışınsal yüzgeçli balıklar üzerinde yapılan incelemelerde, ses çıkarabilen veya sesle iletişim kurma ihtimali bulunan 175 farklı balık ailesi tespit etti.
Balıkların çıkardığı sesler ise oldukça farklı özellikler taşıyor. Bazı sesler sis düdüğünü andırırken bazıları trompet, davul ya da tıklama seslerine benzeyebiliyor.
Balıklar Seslerle Nasıl İletişim Kuruyor?
Balıkların çıkardığı seslerin yalnızca rastgele titreşimlerden oluşmadığı düşünülüyor. Araştırmalar bu seslerin balıkların günlük yaşamında önemli bir iletişim aracı olabileceğini gösteriyor. Balıkların sesleri eş bulma, tehlikelere karşı uyarı verme, sürü içindeki iletişimi sağlama ve diğer balıkların bulunduğu yeri belirleme gibi amaçlarla kullandığı değerlendiriliyor. Bazı türlerin özellikle gün doğumu ve gün batımı sırasında toplu şekilde ses çıkardığı, adeta su altında büyük bir koro oluşturduğu belirtiliyor.
Su Altındaki Gürültünün Kaynağı Balıklar
Su altındaki ses araştırmaları uzun süre boyunca daha çok balinalar ve yunuslar gibi deniz memelileri üzerine yoğunlaştı. Bu nedenle balıkların çıkardığı sesler uzun süre gözden kaçtı. Ancak yeni çalışmalar özellikle mercan resifleri gibi hareketli bölgelerdeki seslerin önemli bir bölümünün balıklardan kaynaklandığını ortaya koyuyor. Resiflerde yaşayan balıkların çıkardığı sesler, bölgedeki yaşam hareketliliğinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Özel kayıt cihazlarıyla duyulabilir hale getirilen bu sesler, okyanusların aslında hiç de sessiz olmadığını gösteriyor.
Balık Sesleri Denizlerin Geleceğini Koruyabilir
Balıkların çıkardığı sesler yalnızca bilimsel merak konusu değil aynı zamanda deniz ekosistemlerini korumak için de kullanılabilecek bir araç olarak görülüyor.
Bazı araştırmacılar balık seslerinden yararlanarak zarar gören mercan resiflerini yeniden canlandırmayı araştırıyor. Balıkların sağlıklı yaşam alanlarının seslerini takip ederek bu bölgelere yöneldiği düşüncesinden hareketle yapay seslerle yeni yaşam alanlarına çekilmeleri üzerinde çalışmalar yapılıyor.
