Ankara’nın Beypazarı ilçesinde yer alan Taş Mektep, geleneksel Türk evi mimarisini yansıtıyor. Binanın, giriş bölümünün tamamen taş örgüyle yapılması nedeniyle halk arasında “Taş Mektep” olarak anıldığı düşünülüyor.
Tarihi yapı, geçmişte uzun yıllar eğitim amacıyla kullanıldı. 1970’li yıllara kadar okul olarak hizmet veren yapı, daha sonra Kur’an kursu olarak kullanılmaya devam etti. Bina üzerinde yapılan restorasyon çalışmaları sonucunda, aslına uygun şekilde yenilenerek günümüzde restoran olarak hizmet vermeye başladı.
Tarihi bina, yokuşlu bir arazinin üzerinde yer alıyor. Kuzeyden güneye doğru belirgin bir eğime sahip olan arazide, yapı istinat duvarlarıyla desteklenmiş teras bir zemin üzerinde yükseliyor. İki katlı olarak inşa edilen yapının alt katında taş işçiliği, üst katlarında ise ahşap iskelet kullanıldığı görülüyor.
Binanın tam ortasında geniş bir ortak alan bulunuyor. Bu alanın iki yanında da geçmişte derslik olarak kullanılan odalar yer alıyor. Katlar arasında bağlantıyı sağlayan “U” biçiminde tasarlanmış ahşap bir merdiven konumlanıyor. Yapının güney kısmında ise üç cepheye açılan ve dışa doğru çıkıntı yapan bir bölüm yer alıyor. Bu bölüm, yapıya ışık sağlıyor.
Dış cephede taş ve ahşap bölümler birbirinden ahşap hatlarla ayrılıyor. Binanın doğu cephesine bitişik olarak sonradan yapılmış üç katlı ek bir yapı bulunuyor. Bu yapının, eski okul döneminde ek kullanım alanı olarak inşa edildiği düşünülüyor.
Alt ve üst katlarda dikdörtgen pencereler yer alıyor. Batı cephesinde ise bir adet kemerli pencere ve küçük bir pencere açıklığı bulunuyor. Sonradan açıldığı düşünülen bir yan çıkış kapısı da bu cephede yer alıyor. Doğu cephesindeki pencereler ise bitişik yapı nedeniyle kapalı durumda bulunuyor. Yapının ana girişi güney cephede yer alıyor. Giriş kemerli bir kapıdan yapılıyor.
