Bir şirketin mali durumunu hızlı bir biçimde değerlendirmek için en kolay yöntem, bilançosundaki özkaynak tutarını incelemektir. Borçlar çıkarıldıktan sonra ortaklara kalan net varlığı ifade eden özkaynak, ödenmiş sermaye, yedekler ve karların toplamından meydana gelir. Bu yapı, şirketin dış kaynaklara olan bağımlılık seviyesini ve ekonomik dalgalanmalara karşı ne denli dayanıklı olduğunu gösteren en önemli göstergedir.
Bilançoda Güvenin Adresidir
Bilanço, şirketin mali durumunu ortaya sergilerken, özkaynak bu tablonun en belirgin unsurudur. Aktifler ile pasifler arasındaki farkı temsil eden bu kalem, şirketin kendi kaynaklarıyla ne ölçüde faaliyette bulunduğunu ifade eder.
Borç ağırlıklı bilançolar finansman riskini güçlendirirken, bankalar ve kredi kuruluşları değerlendirmelerinde özkaynak miktarını güvenilirlik açısından en temel faktör olarak değerlendirir.
Yatırımcılar için Verimlilik Karnesidir
Yatırımcılar için en temel oranlardan biri olarak gösterilen özkaynak karlılığı, net kar oranının özkaynağa bölünmesiyle elde edilir. Bu oran, yönetimin elinde bulunan sermayeyi ne seviyede etkin kullandığını gösterir. Bununla birlikte uzmanlar, bu oranın borçlanma ile yapay olarak artırılmasına yönelik dikkat edilmesi gerektiğini, sürdürülebilir karlılığın ise daha önemli olduğunu vurgular.
Ekonomik Belirsizlikte Koruyucu Kalkan Görevi Görür
Özellikle faizlerin artış gösterdiği ve kur farklarının yükseldiği dönemlerde zayıf özkaynak, şirketleri risklere karşı açık hale getirir. Güçlü bir özkaynak yapısı ise gelirlerin azaldığı süreçlerde faaliyetlerin devam etmesine olanak sağlar. Bu yapıya sahip şirketler, kriz dönemlerini doğru bir biçimde aşmakla beraber, yeni yatırım olanaklarını değerlendirerek bir gelişim fırsatına dönüştürebilir.
Özkaynakları Güçlendirmenin Yolları Nelerdir?
Kar Payı Hesabı: Net karın dağıtılmayarak şirket bünyesinde bırakılması
Sermaye Artırımı: Mevcut hissedarların şirkete nakit girişi sağlaması ya da iç kaynakların sermayeye dahil edilmesi
Varlık Optimizasyonu: Şirketin kullanılmayan varlıklarını satarak nakde dönüştürülmesi
Maliyet Yönetimi: Operasyonel giderlerin azaltılarak net kar marjının ve özkaynağa dahil edilecek tutarın artırılması
Halka Arz ve Fonlama: Şirket paylarının bir kısmının halka arz edilerek sermaye sağlanması
