Çoğu insan renkleri rahatlıkla tarif edebilirken, kokular söz konusu olduğunda benzer bir başarı gösteremez. Ancak, Malezya ve Tayland sınırında yaşayan Jahai halkı, yağmur ormanındaki her aromayı özel kelimelerle ifade edebilen benzersiz bir dile sahiptir. 

Bu Dilde Her Kokunun Bir Kelime Karşılığı Var! Görsel

Kokuları Tarif Etmenin Zorluğu

Portakal veya gül gibi yaygın kokuları tarif etmek, birçok insan için zorlayıcıdır. Çoğu kültürde, kokuların özünü ileten belirli isimler bulunmamaktadır ve bilim insanları uzun süre bu tür kelimelerin oluşturulmasının imkânsız olduğunu düşündüler.

Jahai Halkının Kokusal Duyarlılığı

Jahai kabilesiyle yapılan araştırmalar, bu insanların inanılmaz bir koku alma duyusuna sahip olduklarını ortaya koymuştur. Jahailer, gelişmiş duyu reseptörleri sayesinde hemen her kokuyu tanımlamak için son derece hassas kelimeler kullanırlar. Örneğin, Jahai kabilesinden birine tarçın kokusu verirseniz, bunu "cŋəs" ("cng-oos") olarak tanımlarlar. Bu kelime aynı zamanda sarımsak, soğan, kahve, çikolata ve hindistan cevizi gibi çeşitli kokular için de kullanılmaktadır.

Jahai'lerin bu tür kelimelere ihtiyacı vardır çünkü koku alma duyuları, yaşam biçimleri için hayati önem taşır. Yağmur ormanında yaşarken hangi bitkilerin yenilebilir olduğunu veya hangilerinin tehlikeli olduğunu bilmek, yaşamı sürdürmek için gereklidir. Gözle görülemeyen farklar, koku ile anlaşılabilir. Ayrıca, hangi kokuların yırtıcıları çekebileceğini bilmek de kritik öneme sahiptir. Örneğin, "plʔεŋ" ("pla-ehng") kelimesi "kaplanları çeken kanlı koku" anlamına gelir ve sincapların ve ezilmiş bitkilerin kanı için de kullanılır.

Jahai Dilinde Kokular Nasıl Tarif Ediliyor?

Türkçe konuşan biri, bir yemeğin "güzel" veya "kötü" koktuğunu söyleyebilir. Ancak, bu kelimeler pek çok şeyi tanımlayabilir ve belirginlikten uzaktır. Jahailer ise eski kulübeleri ve lahanayı tanımlayan "pʔus" ("pa-oos") kelimesini kullanırlar. Duman buketini, yarasa dışkısını ve kırkayakları ifade eden kelimeleri de vardır. Olgun meyveler, bazı çiçekler, sabun ve binturongların kokusunu ifade eden "tpɨt" ("t-piwt") kelimesi, Jahai dilinin ne kadar özel ve zengin olduğunu göstermektedir.

Aşure Günü Nasıl Ortaya Çıktı? Aşure Günü Nasıl Ortaya Çıktı?

Muhabir: Sibel Bay