Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı, ambalaj atıklarının geri dönüşüme kazandırılması için ulusal ölçekte Depozito Yönetim Sistemi'ni (DYS) uygulamaya aldı. Sistem ile birlikte plastik, cam ve alüminyum malzemeden üretilen tek kullanımlık içecek ambalajları, piyasaya konulduktan sonra kontrol altına alınarak ham maddeye dönüştürülecek.
Şişe Başına Depozito İadesi Nasıl Alınacak?
Vatandaşlar, üzerinde sisteme özel logo ve barkod taşıyan içecekleri alırken ifade edilen bir depozito bedelini ödeyecek. Tüketiciler boş ambalajları marketlere, alışveriş merkezlerine ya da belirlenen toplama alanlarında kurulan iade otomatlarına gönderecek. Cihazlara konulan her bir boş şişe veya kutu için vatandaşların dijital hesaplarına ambalaj başına belirtilen iade bedeli yüklenecek. Vatandaşlar dijital hesaplarında biriken paraları anlaşmalı yerlerde nakit olarak kullanabilecek.
Depozito Bilgi Yönetim Sistemi Nedir?
Sürecin finansal, lojistik ve veri takibi altyapısını Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üstleniyor. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü işbirliğiyle oluşturulan bu dijital ağ, piyasadaki tüm depozitolu ambalajların kesintisiz olarak takip edilmesini sağlıyor. Tüketiciler, DBYS mobil uygulamasını cep telefonlarına yükleyerek kendileri için özelleştirilmiş bir dijital cüzdan oluşturuyor. Ambalajlar otomatlara yüklendiğinde cihaz ekranındaki karekod uygulama ile okutularak iade tutarı dijital cüzdana gönderiliyor.
Yeni Sistem Çevreye ve Ekonomiye Nasıl Katkı Sağlayacak?
Ulusal depozito sistemi ile her yıl milyonlarca ton ambalaj atığının doğaya karışması veya çöpe gitmesi önlenecek. Toplanan malzemeler geri dönüşüm tesislerine iletilerek sıfır atık hedefine önemli bir katkı sağlayacak. Geri dönüştürülen malzemeler aracılığıyla sanayide enerji tasarrufu oluşturulması ve karbon emisyonunun azaltılması hedefleniyor.
