Küresel emtia piyasalarında haftanın öne çıkan başlıkları ABD'den gelen istihdam verileri Fed'in faiz beklentileri ve jeopolitik gelişmeler oldu. Zayıf istihdam verileri dolar ve tahvil faizlerini aşağı çekerek altın, gümüş ve diğer değerli metallere destek sağladı. Petrol ve doğal gazda ise ABD-İran görüşmelerindeki iyimserlik, üretim kararları ve artan stoklar fiyatları baskıladı.
Emtia Piyasalarında İstihdam Verileri ve Jeopolitik Etki
ABD'den gelen zayıf istihdam verileri, Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentileri değiştirirken değerli metallerde yükselişi destekledi. ABD-İran görüşmelerine ilişkin iyimser hava ve artan petrol stokları ise enerji fiyatlarını aşağı çekti.
Zayıf İstihdam Verileri Değerli Metalleri Destekledi
ABD'de temmuz ayına ilişkin istihdam verileri, iş gücü piyasasındaki yavaşlamaya yönelik endişeleri artırdı. Özel sektör istihdamı 44 bin kişi artarak beklentilerin altında kalırken tarım dışı istihdamın 85 bin kişilik artış beklentisine karşın 23 bin kişi azalması dikkat çekti.
Verilerin ardından Fed'in eylül veya ekim aylarında faiz artırabileceği yönündeki beklentiler belirgin şekilde zayıfladı. Aralık toplantısında faiz artırımı ihtimali ise yüzde 85 olarak fiyatlandı. Buna karşın Fed Başkanı Kevin Warsh'un, enflasyonun yüksek gelmesi halinde eylül toplantısında faiz artırmaya hazır olduğu yönündeki haberler ve Fed yetkililerinin şahin açıklamaları belirsizliğin devam etmesine neden oldu.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan gerileyerek yüzde 4,65'e, dolar endeksi ise yüzde 0,3 düşüşle 99,5 seviyesine indi. Dolar ve tahvil faizlerindeki gerileme, dolar üzerinden fiyatlanan emtialara destek verdi.
Değerli metallerde ons bazında haftalık fiyat artışları gümüşte yüzde 10,2, paladyumda yüzde 8, altında yüzde 7,4 ve platinde yüzde 6,2 oldu. Gümüş, zayıflayan doların da etkisiyle altından daha güçlü bir performans gösterdi.
Bakırda Arz Endişesi, Nikelde Düşüş
Baz metal piyasasında doların değer kaybetmesi ve bakır arzına ilişkin endişeler fiyatları destekledi. Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI'ın temmuzda 51,9'a yükselmesi sanayi metallerine yönelik talep beklentisini güçlendirdi. Çin'de imalat sanayi PMI'ın 50,9 ile beklentilerin altında kalması ise yükselişi sınırladı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasaklaması bakır piyasasında arz endişelerini artırdı. ABD'deki olası ithalat tarifeleri öncesinde bakırın ABD depolarına yönelmesi de diğer piyasalardaki kullanılabilir arzı azalttı.
Londra Metal Borsası'ndaki bakır stokları şubat ortasından bu yana en düşük seviyeye inerken, kısa vadeli arz sıkışıklığına ilişkin göstergeler de güçlendi. Buna karşılık Endonezya'daki bir madencilik şirketine ek üretim kotası verildiği haberleri, nikel arzının artacağı beklentisini yükselterek fiyatları aşağı çekti. Haftalık bazda alüminyum yüzde 2,8, çinko yüzde 1,8, bakır yüzde 1,3 ve kurşun yüzde 0,5 değer kazandı. Nikel ise yüzde 1,7 geriledi.
Petrol ve Doğal Gazda Aşağı Yönlü Seyir
Petrol fiyatlarında ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkin iyimserlik, OPEC+ grubunun üretim kararı ve ABD'deki petrol stoklarının artışı etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile görüşmelerin iyi ilerlediğini ve kısa süre içinde anlaşma sağlanabileceğini açıklaması, petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini düşürdü. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini bildirmesi diplomatik çözüm beklentisini güçlendirdi.
OPEC+ grubunun eylül ayında üretim kotasını günlük yaklaşık 188 bin varil artırma kararı da fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. ABD'de ticari ham petrol stokları ise 31 Temmuz'da sona eren haftada 2,5 milyon varil artarak 407 milyon varile çıktı. Doğal gazda yüksek üretim, sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerinden gelen talepteki azalma ve daha serin hava beklentileri fiyatları etkiledi. Doğal gaz stokları 33 milyar fit küp artışla 3 trilyon 117 milyar fit küpe yükseldi. Bu gelişmelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 8,3, doğal gazın fiyatı ise yüzde 4,3 geriledi.
Tarım Emtialarında Fiyatlar Karışık Seyretti
Tarım emtialarında ABD'deki hava koşulları, ürün gelişimi ve ihracat verileri öne çıktı. ABD Tarım Bakanlığı, iyi ve mükemmel kategorisindeki mısır oranının yüzde 61'e, pamuk oranının ise yüzde 42'ye gerilediğini açıkladı. Soya fasulyesinde ise bu oran yüzde 63'te kaldı.
Buğdayda zayıf ABD ihracatı ve baharlık buğday koşullarındaki iyileşme fiyatları aşağı çekerken, Karadeniz'deki sevkiyat sorunları düşüşü sınırladı. Şeker fiyatları, Avrupa'daki sıcak ve kurak hava ile Brezilya'nın orta-güney bölgesindeki üretimin haziranda yıllık yüzde 26,3 azalması nedeniyle yükseldi. Küresel piyasada arz fazlası beklentisinin arz açığı beklentisine dönüşmesi de fiyatları destekledi. Kakaoda ise El Nino kaynaklı hava riskleri ile Gana ve Fildişi Sahili'nin gelecek sezon üretimine ilişkin aşağı yönlü tahminler etkili oldu. Buna karşılık Gana'daki güçlü mevcut sezon üretimi ve artan borsa stokları yükselişi sınırladı.
Haftalık bazda Chicago Ticaret Borsası'nda pirinç yüzde 1,9 yükselirken soya fasulyesi yüzde 1, mısır yüzde 0,5 ve buğday yüzde 0,2 geriledi. Intercontinental Exchange'de şeker yüzde 12,5, pamuk yüzde 3,2 ve kakao yüzde 8,3 değer kazanırken kahve yüzde 0,3 düştü.
