Bilim dünyasından gelen şaşırtıcı haberler, doğanın en değerli taşlarından biri olan elmasın oluşumuna dair bilinen tüm kalıpları temelinden sarsıyor. Değerli taşların laboratuvar ortamında sentetik olarak üretilmesi yeni bir gelişme olmasa da, kullanılan hammaddeler ve izlenen yöntemler ezber bozmaya devam ediyor. Özellikle mutfakların vazgeçilmezi olan gıda maddelerinin yüksek teknolojik deneylerin merkezine yerleşmesi, bilimsel sınırların ne kadar esneyebileceğini kanıtlar nitelikteyken karbon temelli her maddenin dönüşüm potansiyeline odaklanan araştırmacılar, yerkürenin derinliklerindeki gizemli süreci laboratuvar tezgahlarına taşıyarak hem sanayi hem de jeoloji dünyasında bir tartışma başlattı.
Laboratuvarda Fıstık Ezmesi Kullanarak Elmas Üretimi
Başta kulağa çok ilginç gelse de aslında bu doğru; evet, fıstık ezmesinden elmas üretildi. Üstelik bunu yapmak bilimsel açıdan oldukça basit bir mantığa dayanıyordu.
Almanya’daki Bayerisches Geoinstitut enstitüsünde görev yapan bilim insanları, fıstık ezmesinin karbon açısından çok zengin olması nedeniyle basit elmasa dönüştürmenin mümkün olduğunu keşfetti. Bilim insanlarının yaptığı tek şey yer fıstığı ezmesinde bulunan karbondioksitten oksijeni çıkarmak oldu.
Geride kalan karbona baskı uygulayarak elmas elde edilirken bu başarı, karbonun kristal yapısının yeniden düzenlenmesiyle nelerin elde edilebileceğini açıkça gösterdi.
Karbonun Kristal Yapısı ve Elmas Oluşum Süreci
Aslında elmas üretimi tamamen karbon atomlarının kristal yapısını düzenlemesi ile ilgili bir durumdur. Karbondioksitten oluşan her madde yüksek basınç ve dolayısıyla sıcaklık altında elmasa dönüşür.
Termodinamik açıdan bakıldığında karbonun bulunması gereken asıl yapısı elmas yapısıdır ama biz ona doğada genellikle grafit halinde rastlarız. Bu dönüşümü sağlamak için gerekli olan tek şey yeterli düzeyde karbon kaynağına sahip olmaktır.
Bilimsel olarak bakıldığında, isterseniz elmas yapmak için fıstık ezmesi yerine evde bulunan mobilyaları veya giysileri dahi kullanabilirsiniz çünkü bunların hepsi yüksek oranda karbon içermektedir.
Yerkürenin Derinliklerindeki Gizemi Çözme Çabası
Elmasın yerkürenin derinliklerinde nasıl oluştuğu bilgisi sadece değerli bir taş üretmekten öte, yaşamın nasıl geliştiğini de açıklayabilir. Almanya’daki bir jeoloji enstitüsü bunun için sıfırdan elmas üretmeye çalışırken Dan Frost, Almanya’nın Bayerisches Geoinstitut enstitüsünde çalışan bir bilim adamı olarak bu araştırmaların merkezinde yer alıyor.
Frost, yerkabuğunun binlerce kilometre derinliklerindeki ortamı laboratuvarda yaratmaya çalışıyor. Bunun için kayaları çok büyük bir basınca tabi tutmak gerekiyor. Bu deneyleri sırasında Frost, karbondioksit ve yerfıstığı ezmesi kullanarak nasıl elmas yapabileceğini keşfettiğini söylüyor.
Endüstriyel Üretim ve Maliyet Engeli
Her ne kadar fıstık ezmesinden ya da evdeki eşyalardan elmas üretmek teknik olarak mümkün olsa da, bu yöntemin yaygınlaşmasının önünde büyük bir engel bulunuyor.
Şu anda bu tür uygulamalar doğal elmas bulmaktan daha maliyetli olduğu için ticari amaçlarla yapılmıyor.
Bilimsel bir kanıt olarak büyük önem taşıyan bu yöntem, şimdilik laboratuvar sınırları içerisinde kalmaya devam ediyor.
