Örümceklerin büyük bir bölümü insanlar için zararsızdır. Bununla birlikte bu zararsız örümcek kategorisine dahil edilen türler, zararlı böcekleri avlayarak doğanın dengesine katkı sağlar. Ancak Türkiye’de yaşayan bazı türler vardır ki, savunma amacıyla ısırdıkları durumlarda güçlü toksinler bırakabilir ve insan üzerinde ciddi belirtilere yol açabilir. Kırsal alanlardan ev içlerine kadar farklı ortamlarda bu türlerle karşılaşmak mümkündür. Bu foto galeride, Türkiye’de görülen en tehlikeli ve zehirli örümcekleri ve daha sık rastlandıkları yerleri yakından tanıyacağız. İşte en tehlikeli 10 örümcek türü ve hakkında bilinmeyen gerçekler.
Uyarı: Bu örümcek türlerinden herhangi biri tarafından ısırıldığınızda bölgeyi sabunlu suyla temizleyin, soğuk kompres yapın ve dinlenin. Şiddetli ağrı, nefes darlığı, yaygın döküntü ya da bayılma durumlarında ise acil sağlık kuruluşuna başvurun.
1. Kara Dul (Latrodectus Tredecimguttatus)
Nerede görülür?
Bölge: Akdeniz, Ege, Güneydoğu
Şehir: Antalya, Mersin, Muğla, Adana ve Şanlıurfa çevresi
Yer: Taşlık-çalılık alanlar, tarla kenarları
Kara dul, güçlü zehriyle bilinen ve çoğu zaman saklanarak yaşayan bir örümcek türüdür. Isırığı sinir sistemini etkileyebilir ve ısırılan kişide kısa süre içinde kas krampları ve terleme görülebilir. Yaz ve sonbahar mevsiminde hareketlenen bu örümcek türüyle bahsedilen mevsimlerde karşılaşma ihtimali artar. Genellikle insanlardan uzak durur ancak sıkıştırıldığı zaman savunmaya geçer. Kara dul türünden uzak durup yalnızca gözlemlemek en güvenlisidir. Isırık şüphesinde gecikmeden tıbbi destek almak gerekmektedir.
2. Beyaz Yengeç Örümceği / Recluse (Loxosceles Rufescens)
Nerede görülür?
Bölge: İç Anadolu, Ege, Akdeniz
Şehir: Ankara, Konya, İzmir, Antalya çevresi
Yer: Ev içi, depolar, bodrumlar, eski yapılar
Karanlık ve hareketsiz köşeleri seven ak yengeç örümceğinin zehri, temas edilen ve ısırılan dokuyu etkileyebilirken geç iyileşen yaralara da yol açabilir. İlk başta hafif sızı olurken günler içinde kızarıklık ve morarma artabilir. Bu örümcek türü, yaz mevsiminin sıcak günlerinde kapalı alanlara daha sık girer. Kıyafet ve battaniyeleri kullanmadan önce silkmek riskleri azaltır. Isırılan bölgede ya da ısırıldıktan sonra oluşan yarada büyüme ya da renk değişimi görülürse mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir.
3. Sarı Çayırlık Örümceği (Cheiracanthium Punctorium)
Nerede görülür?
Bölge: Marmara, Karadeniz, İç Anadolu
Şehir: Trakya, Samsun, Eskişehir, Bursa çevresi
Yer: Çayır, tarla, yol kenarları
Bu örümcek türünün ısırığı arı sokmasına benzer. Isırıldığı noktada ağrı ve şişlik daha uzun sürebilir. Yaz aylarında bitkiler arasında daha aktif olan sarı çayırlık örümceğinin bu gibi yerlerde insanla teması artar. Genellikle kaçmayı tercih eden bu örümcek türü baskı altında kendini savunur. Uzun otların arasında dolaşırken eldiven ve kapalı ayakkabı tercih edilmesi önerilmektedir. Buna ek olarak çocukları çalılık alanlardan uzak tutmak oldukça önemlidir. Isırılma durumunda ateş, halsizlik ya da yaygın şişlikte tıbbi yardım alınmalıdır.
4. Bozkır Tarantulası (Lycosa Tarantula)
Nerede görülür?
Bölge: İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu
Şehir: Konya Ovası, Kayseri, Sivas, Diyarbakır çevresi
Yer: Kuru topraklar ve step alanlar
Bozkır tarantulasının iri görünümü korkutucu olsa da fırsat bulduğu anda kaçmayı tercih eder. Isırığı ağrı, kızarıklık ve şişlik yapabilir ancak çoğunlukla ölümcül değildir. Bu örümcek türü gece aktif, gündüz daha sakindir. Yaz gecelerinde bu örümcekle karşılaşma ihtimali daha fazladır. Bahçe ve arazi işlerinde eldiven kullanmak koruyucu olurken ısırık şüphesinde bölgeyi temizleyip belirtiler dikkatle izlenmelidir.
5. Zoropsis (Zoropsis Spinimana)
Nerede görülür?
Bölge: Marmara, Ege
Şehir: İstanbul, İzmir, Balıkesir çevresi
Yer: Bahçe duvarları, odunluklar, bazen ev içi
Bu örümcek türünün ısırığı nadirdir ve genellikle belirtiler hafif seyreder. Zoropsis, lokal ağrı ve kızarıklık yapabilir ancak bu belirtiler kısa süre içinde geçer. Geceleri hareketli olan bu örümcek türü, sonbahar mevsiminde iç mekanlara da girebilir. Saklandığı yerleri dağıtmak onu rahatsız edebilirken kapı-pencere boşluklarını kapatmak teması azaltmak için doğru bir yöntemdir. Temas sonrası bölgeyi sabunlu suyla yıkamak çoğu zaman yeterlidir.
6. Dev Ev Örümceği (Eratigena / Tegenaria)
Nerede görülür?
Bölge: Karadeniz, Marmara, İç Anadolu
Şehir: Trabzon, Kocaeli, Ankara çevresi
Yer: Bodrum, garaj, duvar köşeleri
Dev ev örümceğinin uzun bacaklı yapısı ürkütse de bu örümcek insanlardan uzak durur. Nadir ısırır ve ısırdığında bölgede hafif-orta şiddette ağrı yapabilir. Sonbahar mevsiminde sıcak yer aradığı için evlere daha çok girer. Düzenli temizlik ve çatlakların kapatılması koruma sağlarken çocukları saklanma noktalarından uzak tutmak oldukça önemlidir. Alerjik tepki geliştiği durumda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
7. Leopard Örümceği (Argiope Lobata)
Nerede görülür?
Bölge: Ege, Akdeniz, Güneydoğu
Şehir: Aydın, Antalya, Gaziantep çevresi
Yer: Tarlalar, bağ-bahçeler, boş araziler
Büyük ve gösterişli ağlarıyla dikkat çeken leopard örümceği, genellikle sakin davranır ve ısırığı hafif kızarıklık bırakır. Yaz sonu ve sonbahar mevsimlerinde daha görünür hale gelen bu örümcek türünün ağına dokunmamak ve örümceği gereksiz yere rahatsız etmemek en doğrusudur. Fotoğraf çekerken çok yaklaşmamaya özen gösterilmeli çocuklar bu tür ağlardan uzak tutulmalıdır.
8. Çoban Örümcekleri (Pholcidae)
Nerede görülür?
Bölge: Türkiye genelinde
Yer: Ev tavan köşeleri, depolar, ahırlar
Çoban örümcekleri zararlı böcekleri avlayarak yarar sağlar ve nadiren ısırır. Isırıkları hafiftir ve kısa süre içinde geçer. Bu örümcek türü kış mevsiminde sıcak bulduğu iç mekanlara daha çok çekilebilir. Ağları düzenli temizlemek yeterlidir ancak yine de çıplak elle dokunmamak her zaman daha güvenlidir. Küçük çocukların erişebileceği köşeler temiz tutulmalıdır.
9. Toprak Örümcekleri (Gnaphosidae)
Nerede görülür?
Bölge: İç ve Doğu Anadolu
Yer: Taş altları, bahçe kenarları, kuru toprak
Yerde hızlı hareket eden toprak örümcekleri, gündüzleri daha çok saklanmayı tercih eder. Isırıkları hafif ama rahatsız edici olabilirken ilkbahar ve yaz mevsimlerinde daha aktif hale gelir ve daha sık görülür. Bahçe işlerinde eldiven ve kapalı ayakkabı tercih edilmelidir. Bu örümcek türü baskı altında kalmadığı takdirde saldırmaz. Toprak örümceği görüldüğünde mümkünse yol vermek en güvenlisidir. Temas edildiğinde ve şüphede kalındığında ise ısırık bölgesi temizlenip izlenmelidir.
10. Bahçe Örümcekleri (Araneus)
Nerede görülür?
Bölge: Türkiye genelinde
Yer: Ağaçlar, çalılar, park ve bahçeler
Bahçe örümcekleri yuvarlak ve sağlam ağlarıyla bilinmektedir. İnsanlara karşı sakin ve çekingen davranan bu örümcek türünü ısırığı hafiftir ve kısa süre içinde geçer. Yaz ve sonbahar mevsimlerinde özellikle akşam saatlerinde daha sık görünür. Böcek popülasyonunu dengeleyerek ekosisteme katkı sağlayan bahçe örümcekleri, çıplak elle tutulmamaya ve çocuklardan uzak tutulmaya özen gösterilmelidir.
