Sinema salonlarında milyonlarca seyirciye ulaşmış, dönemin gişe rekorlarını kırmış ya da eleştirmenlerden tam not almış yüzlerce yapıtın günümüzde tek bir fiziki kopyasının dahi olmaması sinema dünyasının en büyük kayıpları arasında gösterilmektedir. Kültür tarihçileri ve sinema arşivcileri, sesli sinemaya geçiş öncesi çekilen sessiz filmlerin yüzde 70'inin tümüyle yok olduğunu belirtmektedir. Bu durum sanat eserlerinin yanında çekildiği dönemin toplumsal hafızasının da silinmesi anlamına gelmektedir.
Sinema Tarihinin Kayıp Filmleri Neden Yok Oldu?
Filmlerin yok olmasındaki en büyük etkenlerin başında, 1950'li yıllara kadar kullanılan ve son derece yanıcı bir madde olan nitroselüloz tabanlı film şeritleri yer almaktadır. Havayla buluştuğunda bile kendiliğinden tutuşabilen bu makaralar, stüdyo depolarında çıkan yangınlarda binlerce eserin kül olmasına neden olmuştur. Bununla birlikte yapım şirketlerinin ekonomik ömrünü tamamladığını düşündükleri filmleri depolama maliyetinden kaçınarak yok edilmesi ya da gümüş maddesini geri dönüştürmek için eritmesi kitlesel kayıpları beraberinde getirmiştir.
Klasik Türk sinemasından sessiz dönem dünya sinemasına kadar birçok ikonik yapım günümüzde yalnızca afişleri, tiyatro broşürleri veya set fotoğraflarıyla anımsanmaktadır. Kültür kurumları ve arşivciler, dünyanın her bir tarafındaki özel koleksiyonlarda, eski depolar veya tavan aralarında unutulmuş filmleri bulmak için uluslararası arama çalışmaları yapmaktadır. Gerçekleştirilen restorasyon projeleri sayesinde zaman zaman kayıp sanılan bazı filmlerin tekil kopyalarına erişilebilmektedir.
