Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Yenilenebilir Enerji 2026 raporunu yayımladı. Rapora göre, küresel enerji piyasalarında meydana gelen kesintiler ve enerji güvenliği endişeleri, ülkelerin yerli enerji kaynaklarına yönelmesini hızlandırıyor. Bu süreçte yenilenebilir enerji yatırımlarının özellikle gelişmekte olan ekonomilerde artması bekleniyor.
Küresel Kapasite 4 Bin 800 Gigavat Artacak
IEA'nın tahminlerine göre, küresel yenilenebilir enerji kapasitesi 2026-2031 döneminde yaklaşık 4 bin 800 gigavat artacak. Bu miktar, önceki 6 yıllık dönemde eklenen kapasiteden yaklaşık yüzde 60 daha fazla olacak.
Kapasite artışının dörtte üçünden fazlasının güneş enerjisinden, geri kalan önemli bölümünün ise kara tipi rüzgar enerjisinden sağlanması öngörülüyor.
Orta Doğu'daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan enerji tedarik kesintileri, ülkelerin enerji güvenliğine yönelik politikalarını etkiliyor. ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan savaşın ardından Hindistan, Güneydoğu Asya, Afrika ve Orta Doğu'da yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması bekleniyor.
Çin Dışındaki Gelişmekte Olan Ekonomiler Öne Çıkıyor
Söz konusu rapora göre 2026-2031 döneminde Çin dışındaki yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde devreye konulacak yenilenebilir enerji kapasitesi, ilk kez gelişmiş ekonomilerdeki artışla aynı seviyeye çıkacak. Bu dönem içerisinde gelişmekte olan ekonomilerin yaklaşık 1100 gigavat, gelişmiş ekonomilerin ise benzer miktarda kapasite ekleyeceği öngörülüyor.
Çin'in 2 bin 550 gigavatlık kapasite artışıyla küresel büyümeye en büyük katkıyı sağlaması bekleniyor. Ülkenin küresel kapasite artışındaki payının ise 2025'te yüzde 60'ın üzerindeyken tahmin döneminde ortalama yüzde 53'e düşeceği öngörülüyor.
Hindistan'ın dünyanın en büyük ikinci yenilenebilir enerji büyüme pazarı olması ve toplam kapasitesinin 2031'e kadar iki kattan fazla artış kaydetmesi bekleniyor. Güneydoğu Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Sahra Altı Afrika'da da kapasite artışının önceki 6 yıllık döneme oranla 3 katına çıkacağı öngörülüyor.
Şebeke Bağlantısı Gecikmeleri Sorun Oluşturuyor
Yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki önemli problemlerden biri şebeke bağlantısı gecikmeleri olmayı sürdürüyor.
Dünya genelinde şebeke bağlantısı bekleyen projelerin kapasitesi geçen yıl yüzde 60 artış gösterdi. Bekleyen projelerin toplam kapasitesi, aynı süreçte şebekelere bağlanan rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesinin 4 katına çıktı. Raporda, şebeke kısıtlarının gelişmiş ekonomilerdeki yenilenebilir enerji büyümesini yavaşlatabileceği kaydedildi. Yenilenebilir enerjinin 2031'e kadar küresel ulaştırma sektöründeki enerji talebinin yüzde 6'sına cevap vermesi bekleniyor.
Fatih Birol'dan Enerji Güvenliği Vurgusu
IEA Başkanı Fatih Birol, geçmişte yenilenebilir enerji yatırımlarında çevresel endişelerin ön planda olduğunu, bugün ise enerji güvenliğinin belirleyici hale geldiğini dile getirdi. Birol, şu değerlendirmelere yer verdi:
"Maliyetlerinin düşmesi, yenilenebilir enerjiyi birçok piyasada rekabetçi bir seçenek haline getirdi. Ancak bugün yenilenebilir enerjinin yaygınlaşmasını esas olarak enerji güvenliği kaygıları yönlendiriyor çünkü giderek daha fazla ülke ithal yakıtlara bağımlılığını azaltmaya çalışıyor. Yenilenebilir enerjinin büyüme hikayesinde yeni bir dönem başlıyor ve bu hikaye gerçekten küresel bir nitelik taşıyor."
Yenilenebilir enerji teknolojilerinin kullanımının dünyanın farklı bölgelerine yayıldığını dile getiren Birol, bu kaynakların küresel elektrik üretiminin üçte birini karşıladığını, önümüzdeki 5 yılda ise bu oranın yarıya yaklaşmasının öngörüldüğünü ifade etti.
