Bir çelik parçası suya bırakıldığında kısa sürede batarken aynı malzemeden yapılan dev bir gemi yüzebiliyor. İlk bakışta çeliğin ağırlığıyla çelişen bu durum, geminin şekli ve yer değiştirdiği su miktarıyla açıklanıyor.
Gemiyi Yalnızca Çelik Oluşturmuyor
Gemilerin gövdeleri içi tamamen dolu bir metal blok değil. Gövdenin büyük bölümü hava içeren geniş boşluklardan oluşuyor. Bu sayede geminin tamamının ortalama yoğunluğu sudan daha düşük kalabiliyor.
Su Gemiyi Yukarı İtiyor
Gemi suya girdiğinde belirli miktarda suyu yerinden ediyor. Yer değiştiren su da gemiye yukarı doğru bir kaldırma kuvveti uyguluyor.
Bu kuvvet geminin ağırlığını dengelediğinde gemi suyun üzerinde kalıyor.
Yük Arttıkça Gemi Biraz Daha Batıyor
Gemiye yük eklendiğinde ağırlık artıyor ve gövde suya biraz daha gömülüyor. Böylece daha fazla su yer değiştiriyor ve daha büyük kaldırma kuvveti oluşuyor.
Ancak geminin taşıma sınırı aşıldığında veya gövdeye fazla su dolduğunda bu denge bozulabiliyor.
Şekli Neden Önemli?
Gemilerin geniş ve içi boş gövdesi, büyük miktarda suyu yerinden edebilecek şekilde tasarlanıyor. Bu nedenle küçük bir çelik parçası batarken tonlarca çelik taşıyan bir gemi yüzebiliyor. Gemiyi suyun üzerinde tutan şey hafif olması değil, ağırlığına karşılık yeterli miktarda suyu yerinden edebilmesidir.
