Tarım ve Orman Bakanlığı tüketiciyi korumak ve gıdalara yönelik doğru bilgilendirilmesini sağlamak adına Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği çerçevesinde son iki yıl içinde detaylı bir dizi düzenlemeyi uygulamaya geçirdi. Gerçekleştirilen bu köklü değişikliklerle gıda okuryazarlığının artırılması amaçlanırken, ürün içerikleriyle uyuşmayan yanıltıcı isim ve görsellerin kullanımının tamamen yasaklandığı açıklandı.
Yürürlüğe giren mevzuat doğrultusunda, Avrupa Birliği'nin listesinde bulunan ve Türkiye'de kullanımı uygun görülen yeni gıdalar yasal sisteme eklendi. Bu kapsamda AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni içine alınırken, GDO'lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı olması veya böcek içermesi gibi sebeplerle 32 gıda türü ise kesin olarak kapsam dışında gönderildi. Yeni kurallarla beraber gıdaların adı ve net miktarının tüketicinin kolayca görebileceği bir yerde bulunması gerekli tutulurken, alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğer içeriklerden ayrı ve net biçimde yazılması koşulu getirildi.
Etiketlerde Lezzet İfadelerine Yasak Geldi
Aroma verici kullanılarak imal edilen gıdaların etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanılması tümüyle yasaklanarak, ürünün aromalı olduğunun açıkça aktarılması zorunlu tutuldu. Birbiriyle karıştırılabilecek gıdaların adında ve etiketinde, sahip olunmayan özelliklere atıfta bulunan tadında, lezzeti, keyfi gibi ifadelerin kullanımı önlendi.
Bu çerçevede zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile zeytinyağı tadında ya da zeytinyağı lezzetinde gibi ifadelerin kullanılması yasaklar arasına dahil edildi. Tüketicide köy ürünü algısı meydana getirilebilecek marka ve ifadelerin kullanımına sınırlama getirilirken, kanatlı hayvan ürünlerinde de yetiştirmeye uygun olmayan görsellere izin verilmiyor.
Restoran Menülerinde Malzeme ve Enerji Değeri Zorunluluğu
Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya paketlenerek müşteriye sağlanan gıdalarda, tüketicinin tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi kuralı devreye girdi. Buna göre yer fıstığıyla üretilen baklavada sadece fıstıklı ifadesi yerine yer fıstıklı yazılması zorunlu duruma gelirken, menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine dair bilgilerin gösterilmesi şartı zorunlu tutuldu. Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı sunacak, ithal ürünlerde ise yerli izlenimi oluşturacak marka ve görsellerin kullanımı yasaklandı.
Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi göstergelerle satışa çıkarılmasının önüne geçilirken, bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde belirtilmesi kuralı uygulayıcılara bildirildi.
