Bilim dünyası, insan bedeninin dondurularak yüzyıllar sonra yeniden hayata döndürülmesi fikrini tartışmaya devam ediyor.
"Kriyonik" adı verilen bu yöntem, günümüzde bazı özel şirketler tarafından uygulanmaya başlansa da, biyolojik ve teknik engeller henüz tam olarak aşılabilmiş değil.
Dondurma İşleminin Temel Amacı Zamanı Durdurmak
İnsan vücudunu dondurma fikri, temel olarak iki ana ihtiyaçtan doğmuştur.
İlki, insan ömrünü aşan çok uzun süreli yıldızlararası uzay seyahatleridir.
İkincisi ise, günümüzde tedavisi mümkün olmayan hastalıklara sahip kişilerin, tıbbın gelişeceği gelecekte iyileştirilmek üzere "beklemeye" alınmasıdır.
Bugün dünya genelinde beden ölümü gerçekleşmiş ancak kriyoniğe gönüllü olmuş birçok kişi, -196 santigrat dereceye kadar soğutulmuş özel kabinlerde muhafaza edilmektedir.
Bu hizmetin maliyeti, dondurulacak bölgeye veya vücudun tamamına göre 30 bin ile 200 bin dolar arasında değişmektedir.
İnsan vücudunu dondurmanın önündeki en büyük teknik zorluk, suyun fiziksel özelliklerinden kaynaklanmaktadır.
Vücudun yüzde 60’ından fazlasını oluşturan su, 4 derecenin altında soğumaya başladığında genleşir.
Bu genleşme, hücre içindeki suyun kristalleşmesine ve hücre zarlarının parçalanmasına yol açar.
Bir cam şişenin buzlukta donarken çatlaması gibi, insan hücreleri de donma esnasında geri dönülemez fiziksel hasarlar alır.
Dondurulup çözülen bir meyvenin yapısının bozulması, bu durumun en somut örneğidir.
Mevcut teknolojide, hücrelerin parçalanmadan nasıl çözüleceği konusunda kesin bir çözüm bulunmamaktadır.
Alaska Ağaç Kurbağası
Bilim insanları, dondurma sorununu çözmek için doğadaki canlıları incelemektedir.
Alaska Ağaç Kurbağası, vücudunu yaklaşık 8 ay boyunca tamamen dondurabilen nadir canlılardan biridir.
Bu kurbağalar, kışın başlangıcında karaciğerlerinden yüksek oranda glikoz salgılayarak vücutlarındaki hücreleri korumaya alırlar.
Yüksek şeker konsantrasyonu bir "kriyoprotektan" (antifriz) görevi görerek hücrelerin parçalanmasını engeller.
Kurbağa tamamen donduğunda kalp atışı ve nefes alışverişi durur, ancak bahar aylarında çözüldüğünde yaşamsal faaliyetlerine devam eder.
İnsan organizmasının karmaşıklığı, bu yöntemin doğrudan insanlara uygulanmasını şu an için imkansız kılmaktadır.
Etik, Hukuk ve Gelecek Kaygıları
Kriyonik süreci sadece teknik değil, ciddi etik ve hukuki problemleri de beraberinde getirmektedir.
Şu an için sadece "klinik olarak ölü" bireylerin dondurulmasına izin verilmektedir. Ancak gelecekte şu soruların yanıtlanması gerekecektir:
- Kriyonik hizmeti veren şirketin iflas etmesi durumunda dondurulmuş bedenlere ne olacak?
- Kişinin ne zaman ve hangi teknolojik şartlarda uyandırılacağına kim karar verecek?
- Uyandırılan bir birey, tamamen değişmiş bir dünyada, yeni yönetim biçimleri ve kurallar altında nasıl bir hukuki statüye sahip olacak?
Teknoloji ve Ahlak İlişkisi
Kriyonik teknolojisi şu an için bir "umut yatırımı" olarak görülmektedir.
Bilim insanları, vitrifikasyon (camlaştırma) yöntemiyle hücrelerin buz kristali oluşturmadan korunması üzerine çalışsa da, bütün bir insan vücudunun bu işlemden sağ çıkması henüz mümkün değildir.
Uzmanlar, teknolojinin her şeyi çözeceği illüzyonuna kapılmak yerine, bu tür gelişmelerin beraberinde gelişmiş bir ahlak ve hukuk sistemini de gerektirdiğini vurgulamaktadır.
