Türkiye’de iş sözleşmeleri, başta 4857 sayılı İş Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir. 4857 sayılı İş Kanunu’na ve konuşulup uzlaşılan şartlara uygunluğu detaylıca incelenmelidir. Yaşanabilecek hak kayıplarını ve hukuki anlaşmazlıkları önlemek için sözleşmede bazı temel başlıklar kontrol edilmelidir.
Ücret, Yan Haklar ve Ödeme Koşulları
Sözleşmede ücretin net mi yoksa brüt mü olduğu açıkça belirtilmelidir. Brüt ücret üzerinden anlaşıldığında vergi ve yasal kesintiler yapıldığından işçinin eline geçen tutar farklı olur. Ödeme tarihi ve yöntemi de yazılmalıdır. Maaşın hangi günlerde ve hangi banka aracılığıyla ödeneceği.
Yemek, yol, prim, ikramiye, özel sağlık sigortası veya şirket cihaz/araç gibi ek hakların yazılı olarak tanımlanması önemli. Sözlü verilen vaatlerin hiçbir hukuki bağlayıcılığı yoktur.
Çalışma Saatleri
Yasal haftalık çalışma süresi üst sınırı 45 saattir. Sözleşmede günlük/haftalık çalışma saatleri, haftalık izin günü (en az 24 saat kesintisiz) ve gün içindeki mola (ara dinlenmesi) süreleri netleştirilmelidir. Fazla çalışma yapılıp yapılmayacağı ve yapılması durumunda zamlı ücret oranı belirtilmelidir.
Görev Tanımı
İş unvanınız ve üstleneceğiniz temel görevler tanımlanmalıdır. İşin hangi adreste yapılacağı veya uzaktan/hibrit çalışma modeli olup olmadığı yazmalıdır.
İzin Hakları
Yasal yıllık izin süreleri (1 yıldan 5 yıla kadar kıdemde en az 14 iş günü) ve bu izne hak kazanma koşulları yer almalıdır. Evlilik, ölüm, ebeveyn olma veya hastalık gibi durumlarda verilecek ücretli/ücretsiz mazeret izinlerinin kapsamı kontrol edilmelidir.
Deneme Süresi ve Sözleşme Feshi
Yasal deneme süresi en fazla 2 aydır (toplu iş sözleşmeleri ile 4 aya çıkabilir). Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi ihbar süresi beklemeden ve tazminatsız feshedebilir. Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde kıdeme göre genel olarak iki, dört, altı veya sekiz haftalık bildirim süreleri uygulanır. Belirli süreli sözleşmelerde, sözleşmenin bitiş tarihi ve süresinden önce sona erdirilmesine ilişkin hükümler incelenmelidir.
