Küresel piyasalarda en çok işlem gören emtialardan olan kahvenin libre fiyatı dev üretici ülkelerdeki üretim fazlası nedeniyle yüzde 28 azalarak 2,49 dolar seviyesine indi.
Dünya genelinde milyonlarca insanın günlük tüketim alışkanlıklarının merkezinde yer alan stratejik tarım ürünleri, emtia piyasalarındaki makroekonomik dengeler ve iklimsel faktörlerle şekillenmeye devam ediyor.
Önümüzdeki Sene Brezilya'da Kahve Hasadı Yüzde 14 Artacak
Finansal piyasalardan derlenen verilere göre, Orta Doğu bölgesinde tırmanan jeopolitik gerilimler emtia piyasasındaki bazı ürünlerin küresel talebinde zayıflamaya yol açarken, eş zamanlı olarak yaşanan iklimsel gelişmeler de fiyatların ana yönü üzerinde belirleyici bir rol üstleniyor. Bu emtialardan biri olan kahve de küresel gelişmelerden doğrudan etkileyici bir baskı görüyor. Güney Amerika pazarında kahve hasadının tarihi seviyelere ulaşacağına yönelik güçlü tahminler, fiyatlardaki bu aşağı yönlü sert harekette temel itici güç oluyor.
ABD Tarım Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi raporlar, Brezilya'da 2026-2027 kahve hasadının yıllık bazda yüzde 14 oranında bir artış göstererek 71,9 milyon torbaya çıkacağını ve böylece tarihi bir rekor kıracağını öngörüyor.
Kahve Pazarı Kademeli Olarak Arz Fazlası Evresine Girebilir
Yazılım ve tarım piyasalarındaki arz yönlü hareketlilik sadece Güney Amerika ile sınırlı kalmıyor. Vietnam'dan yapılan kahve ihracatındaki büyük artış küresel ölçekte ciddi bir arz fazlasına yol açarken, bu durum borsalardaki fiyatlar üzerinde çok güçlü bir baskı unsuru oluşturuyor. Öte yandan gelecek dönemlerde etkili olması beklenen El Nino hava olayının Brezilya'nın kahve tarım alanlarına zarar verebileceğine dair endişeler ise fiyatlar için şimdilik destekleyici bir bariyer görevi görüyor. Ancak piyasalarda kayda değer bir iklimsel kriz yaşanmadığı sürece kahve pazarının kademeli olarak büyük bir arz fazlası evresine girebileceği öngörülüyor.
Güncel oranlara bakıldığında kahvenin libresi, 31 Aralık 2025'ten bu yana yüzde 28'in üzerinde değer kaybetti. Ayrıca Brezilya realinin Amerikan doları karşısında değer kaybetmesi de kahve piyasadaki genel satış baskısında etkili bir diğer finansal parametre oldu.
Tarihi Zirveden 2,49 Dolara Gelen Süreç
Kahvenin libresi, geçen yıl ekimde arz endişeleriyle 4,3795 dolarla tarihi zirveyi görmüştü. Yeni yıla 3,32 dolar seviyesinden başlayan kahve fiyatları, bahsi geçen küresel gelişmelerin etkisiyle hızlı bir düşüş trendine girdi. Aylık bazdaki performans raporlarına göre kahvenin libresi, ocak ayında yüzde 4,7, şubat ayında ise yüzde 15,5 oranında azaldı. Mart ayında piyasaya giren tepki alımlarının etkisiyle yüzde 6,3'lük bir toparlanma gösteren kahve fiyatları, daha sonra tekrar düşüşe geçerek nisan ayında yüzde 4,3, mayıs ayında ise yüzde 7 oranında değer kaybetti. Tüm bu süreçlerin kümülatif bir sonucu olarak kahvenin libresi, bugün 2,49 dolara kadar gerileyerek son 18 ayın en düşük seviyesine inmiş oldu.
Uzmanlar Ne Düşünüyor?
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, küresel kahve pazarının genel görünümünü ve fiyatlamayı etkileyen majör unsurları değerlendirdi. Brezilya ve Vietnam'ın dünya kahve üretiminin en büyük iki aktörü olduğunu hatırlatan Ergezen, küresel ölçekteki üretimin yaklaşık yüzde 40'ını Brezilya'nın tek başına sırtladığını ifade etti. Son dönemde Brezilya genelinde hava koşullarının tarımsal üretim açısından son derece elverişli seyretmesinin borsadaki fiyatlar üzerinde ciddi bir baskı yarattığını belirten Ergezen, şu analizleri paylaştı:
"Piyasalarda kahve rekoltesinde artış beklentisi bulunuyordu. Uygun iklim koşullarının da etkisiyle arz görünümünün güçlenmesi satış baskısını artırdı."
Konuşmasında deniz ticareti ve lojistik hatlarındaki maliyet artışlarına da değinen Ergezen, enerji maliyetleri tarafında küresel çapta çok ciddi yükselişlerin yaşandığına işaret etti.
Talep Tarafındaki Daralma ve Rekolte Farkı
Mevcut lojistik ve finansal zorlukların tüketici talebini doğrudan frenlediğini belirten emtia uzmanı, talep yönlü bu baskının kahve fiyatlarında net bir şekilde hissedildiğini ve kahvenin bu etkiyi en berrak yansıtan emtialardan biri olduğunu vurguladı. Üretim istatistiklerindeki devasa makasa dikkat çeken Ergezen, açıklamalarını şu kurumsal verilerle sürdürdü:
"Geçtiğimiz sene yaklaşık 1,2 million torbalık bir üretim fazlası vardı. Bu seneki üretim fazlasının Brezilya'daki artan rekolteyle birlikte yaklaşık 9 milyon torbanın üzerine çıkması beklentisi bulunuyor. Bu, çok ciddi bir artış aslında. En büyük etkinin buradan olduğunu söyleyebiliriz. Bu etki de fiyatlarda hissedilen en büyük unsur. Dünyada Brezilya ve Vietnam en büyük ülkeler demiştik ama burada en büyük etkinin Brezilya'dan kaynaklandığını ve Brezilya'daki rekolte artış beklentilerinin bu anlamda ciddi bir artış aslında. Yani üretim fazlası 9,5 milyon torbaya çıkıyor. Son yılların en yüksek üretim rakamı, üretim fazlası. Bu da doğal olarak fiyatlamalar üzerinde ciddi baskı oluşturuyor."
Makroekonomik Dengeler ve Gelecek Öngörüleri
Zafer Ergezen, kahve fiyatlarında yılın en dip seviyelerinin test edildiğini ancak ilerleyen dönemlerde görülebilecek olası bir El Nino hava olayı dalgasıyla bu düşüş etkisinin bir miktar silinebileceğini dile getirdi. Brezilya sahasında yaşanabilecek dengesiz yağış rejimlerinin veya Uzak Doğu coğrafyasında baş gösterebilecek olası kuraklık risklerinin kahve fiyatlarında yeniden bir toparlanmaya zemin hazırlayabileceğinin altını çizen Ergezen, küresel piyasalardaki son durumu şu sözlerle özetledi:
"Çok ciddi bir üretim fazlası bekleniyor. Aynı zamanda üretim fazlası beklenirken savaş nedeniyle oluşan yüksek enflasyon ve yüksek faiz ortamı, küresel büyümeyi aşağıya çekiyor yani kısaca talebi aşağıya çekiyor. Arz artarken talebin geri geldiğini görüyoruz. Bu da doğal olarak fiyatları baskılayan bir unsur."
En büyük üretici konumundaki ülkelerin elverişli hava şartları sayesinde rekor üretim seviyelerine ulaşması ve küresel ekonomik yavaşlamanın talebi daraltması, uluslararası emtia borsalarında kahve fiyatlarının yüzde 28'in üzerinde değer kaybederek 2,49 dolarlık dip noktaya gerilemesine yol açtı.
