Bir toplantıda, otobüste ya da arkadaş ortamında birinin esnemesi kısa sürede çevresindekileri de etkileyebiliyor. Bilimde “bulaşıcı esneme” olarak incelenen bu durum, yalnızca yorgunlukla açıklanmıyor. Beynin çevresindeki insanların davranışlarını algılama ve sosyal uyaranlara istemsiz tepki verme biçiminin bu davranışta rol oynadığı düşünülüyor.
Esneme Neden Bulaşıyor?
Başka birinin esnediğini görmek, beyinde benzer bir davranışı tetikleyebiliyor. Üstelik bazı kişilerde esnemeyle ilgili bir görüntü, ses veya düşünce bile esneme isteği oluşturabiliyor. Mekanizması tam olarak çözülemese de dikkat ve sosyal algı süreçlerinin etkili olduğu düşünülüyor.
Empatiyle Bağlantısı Var mı?
Bulaşıcı esnemenin empatiyle ilişkili olabileceği uzun süredir araştırılıyor. Bazı çalışmalar yakın olduğumuz kişilerin esnemesinden daha fazla etkilenebileceğimizi gösterse de esneyen kişilerin daha empatik olduğunu söylemek için yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.
Herkes Aynı Şekilde Etkilenmiyor
Bir kişinin esnemesi ortamda bulunan herkesin esnemesine yol açmıyor. Yaş, dikkat, uyanıklık düzeyi ve kişisel farklılıklar bulaşıcı esnemenin ortaya çıkmasını etkileyebiliyor. Bu nedenle aynı esnemeyi gören kişilerden biri hemen esnerken diğeri hiç etkilenmeyebiliyor.
Esnemeyi Tutmak Mümkün mü?
Esnemeyi bastırmaya çalışmak hareketi engelleyebilse de esneme dürtüsünü tamamen ortadan kaldırmayabiliyor. Günlük hayatta birkaç saniye süren bu davranış, beynin çevresindeki insanların hareketlerine ne kadar hızlı ve istemsiz tepki verebildiğinin dikkat çekici örneklerinden biridir.
