Ankara'nın Kızılcahamam ilçesine bağlı Pazar Köyü'nde yer Hacı Ali Camii, köyün en önemli tarihi yapılarından biri olarak öne çıkıyor.
Tarihi caminin tam olarak ne zaman yapıldığı biliniyor. Binanın girişindeki kitabeye göre yapının, 1902-1904 yılları arasında inşa edildiği düşünülüyor. Caminin yapımını sağlayan Hacı Ali Efendi, 1914 yılında vefat ediyor. Kabri ise minare kaidesinin hemen önüne yapılıyor.
Kareye yakın bir plana sahip olan cami, kesme taştan yapılmış olmasıyla dikkat çekiyor. Caminin duvarlarında açık renkli, düzgün kesme taşlar kullanılıyor. Sekizgen bir bölüm üzerine oturan kubbenin üzeri kurşunla kaplanıyor. Kubbenin bulunduğu bölümün köşe ve orta kısımlarında destek amacıyla payandalar bulunuyor.
Caminin içi, cephelerde bulunan pencerelerle aydınlatılıyor. Yan cephelerde altlı üstlü üçer pencere, ön ve arka cephelerde ise ikişer pencere yer alıyor. Alt sıradaki pencereler daha büyük, üst sıradakiler ise daha küçük yapılıyor. Caminin minaresi batı cephesinin kuzey tarafında bulunuyor.
Caminin kuzey cephesinin ortasında kemerli bir giriş kapısı yer alıyor. Kapının çevresinde açık ve koyu renkli taşlar birlikte kullanılıyor. Giriş kemerinin üzerinde kabartmalı bir taş bulunuyor. Kapının iki yanındaki alt ve üst bölümlerinde kaide ve başlık bulunan yarım yuvarlak sütunlar duruyor.
Caminin kuzey tarafında ahşaptan yapılmış kadınlar mahfili yer alıyor. Kubbenin bulunduğu bölüme geçiş köşelerdeki tromplarla sağlanıyor. Yuvarlak bir niş şeklindeki mihrabın çevresi taş süslemelerle çevriliyor. Mihrabın üst kısmı ise üçgen biçimli bir bölümle tamamlanıyor.
Tarihi Hacı Ali Camii, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2007 yılında kapsamlı bir restorasyondan geçiriliyor.
