Küresel piyasalarda tahvil piyasalarına ilişkin belirsizlik yatırımcıların gündemindeki yerini koruyor. ABD Hazinesi’nin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırma kararı kısa vadeli rahatlama beklentisi oluştururken yüksek kamu harcamaları, enerji fiyatları ve enflasyon endişeleri risk iştahını baskılıyor. Fed yetkililerinin faiz mesajları ile jeopolitik gelişmeler de piyasaların yönünü belirliyor.
ABD Hazinesi'nin Tahvil Hamlesi Piyasaları Rahatlatmaya Yetmedi
ABD Hazine Bakanlığının uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü artırma kararı, tahvil piyasalarında geçici bir rahatlama sağlayabileceği beklentisini beraberinde getirdi. Ancak yatırımcıların bu adımı borçlanma maliyetlerini düşürmeye yönelik kısa vadeli bir çözüm olarak değerlendirmesi, söz konusu rahatlamanın kalıcı olacağına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Enflasyonist görünüm ve yüksek kamu harcamaları ekonomiler üzerinde baskı oluştururken, yüksek enerji fiyatlarının enflasyon endişelerini yeniden güçlendirebileceği değerlendiriliyor. Analistler, ABD Hazinesi'nin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırmasının tahvil piyasasındaki riskleri tamamen ortadan kaldırmayacağı görüşünde.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de uzun vadeli tahviller için gerçekleştirilen geri alım operasyonlarının 4 milyar dolardan fazla olabileceğini belirtti.
Öte yandan Bessent'in İran'a yönelik açıklamaları da piyasalarda jeopolitik risk algısını etkiledi. Bessent, tarihteki en ağır yaptırımları devreye sokacaklarını ve "İran'ı çökerteceklerini" ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'a yönelik "ekonomik operasyon" ilan etti. Trump, "Bu, eşi benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik savaş ve izolasyon olacak" ifadesini kullandı.
Trump ayrıca finans kuruluşları, şirketler, havalimanları veya devlet kurumları aracılığıyla İran'a herhangi bir tür "can simidi" sağlayan ülkelerin "muazzam ekonomik sonuçlarla" karşılaşacağını söyledi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İran ile savaşın "yeni bir safhaya" girdiğini ve "ellerindeki en etkili aracın ekonomik baskı olduğunu" dile getirdi.
ABD'li yetkililerin İran'a yönelik ekonomik yaptırım açıklamaları, jeopolitik risklerin ekonomik boyutuna ilişkin endişelerin daha da derinleşmesine neden oldu.
Fed Yetkililerinden Faiz Mesajları Geliyor
Piyasalarda ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından izleniyor. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, önleyici nitelikte faiz artışı yapılıp yapılmaması konusunda çok sayıda görüş duyduğunu ancak bunun çözülmesi gereken acil bir sorun olduğuna yönelik güçlü bir kanıt görmediğini belirtti.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise kademeli faiz artışlarının daha büyük ve ani artışlara kıyasla tercih edilebilir olduğunu söyledi. Eylül ayında gerçekleştirilecek para politikası toplantısında nasıl bir adım atacağı konusunda kararını verilere göre vereceğine işaret eden Musalem, "Her toplantıya açık fikirli bir yaklaşımla girmek istiyorum" ifadesini kullandı.
ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı da 15 Ağustos ile biten haftada 6 bin azalarak 206 bine geriledi. Böylece veri piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,70'in üzerine çıkarken, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,20'den yüzde 5,26 seviyesine yükseldi. Kamu borcunun yüksek seviyelerde bulunması ve tahvil piyasasına yönelik endişelerin devam etmesiyle dolar endeksi yüzde 0,1 gerileyerek 98,8 seviyesinde seyretti.
ABD ekonomi yönetiminin piyasalara daha müdahaleci bir yaklaşım sergilemesi de dolara yönelik talebin azalmasında etkili oldu. Dolardaki zayıflama altın fiyatlarını desteklerken, altının ons fiyatı yüzde 0,4 artışla 4 bin 535 dolara yükseldi.
ABD, Avrupa ve Asya Borsalarında Karışık Görünüm
Tahvil piyasasındaki endişelerin etkisiyle New York borsasında da satış ağırlıklı bir seyir izlendi. ABD'li perakende devi Walmart'ın satış tahminlerinin beklentilerin altında kalmasının ardından şirket hisseleri yüzde 9,2 değer kaybetti. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,15, S&P 500 endeksi yüzde 0,23 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,45 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne pozitif başladı.
Avrupa borsalarında da jeopolitik belirsizlikler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle karışık görünüm öne çıktı. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin ağustos ayından itibaren hız kazanmasının etkilerinin, bölgede açıklanacak Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerine yansıması bekleniyor.
Almanya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 3,008 ile 2008'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Almanya'daki siyasi belirsizlikler ve savunma harcamalarının artacağı beklentisi, kamu borcunun rekor seviyelere ulaşabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
Avrupa'nın önemli doğal gaz ticaret noktalarından Hollanda merkezli TTF'nin eylül vadeli kontratları da 65,9 dolarla mart ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Avrupa'da Fransa'nın CAC 40 endeksi yüzde 0,57, Almanya'nın DAX 40 endeksi yüzde 0,42 gerilerken İtalya'nın FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,09, İngiltere'nin FTSE 100 endeksi yüzde 0,04 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Asya piyasalarında da tahvil piyasalarındaki riskler ve jeopolitik gelişmeler etkisini gösterdi. Japonya'da temmuz ayı enflasyonu, enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle yüzde 1,9'a çıkarak aralık ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Verinin, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) eylülde faiz artırabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiği değerlendirildi.
Japonya'da 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 2,87'ye yükseldi. Samsung Electronics'in 72 milyar dolarlık hissedar getirisi planı açıklayacağına ilişkin haberlerin ardından şirket hisseleri yüzde 3,7 değer kazandı. Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 0,5, Kospi yüzde 0,7 ve Hang Seng yüzde 0,7 gerilerken Şanghay bileşik endeksinde yatay seyir görüldü.
Borsa İstanbul'da Gözler Yeni Verilerde
Yurt içinde Borsa İstanbul da günü düşüşle tamamladı. BIST 100 endeksi, önceki günkü satış ağırlıklı seyrin ardından yüzde 0,43 değer kaybederek 14.396,54 puandan kapandı. BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise VİOP'ta akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 geriledi.
Dolar/TL önceki günü yüzde 0,3 artışla 48,0460 seviyesinden tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında 48,0590 seviyesinde işlem gördü.
Piyasalarda bugün Türkiye'nin ağustos ayına ilişkin tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı takip edilecek. Yurt dışında ise Almanya, Avro Bölgesi, İngiltere ve ABD'den gelecek imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri öne çıkacak. Avro Bölgesi'nde ayrıca ağustos ayı tüketici güven endeksi izlenecek.
Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç konumunda olduğunu belirtiyor.
