Vitrinleri ve reklam tabelalarını aydınlatan neon ışıklarının ardında, 1898 yılında Londra'da yapılan bir laboratuvar çalışması yer almaktadır. İskoç kimyager Sir William Ramsay ve İngiliz kimyager Morris Travers, atmosferdeki gazları inceleyerek neon elementini tanımlamıştır. Sıvı hava kullanılarak yapılan deneyler esnasında ayrıştırılan gazın elektrik etkisiyle parlak kırmızımsı turuncu ışık yayması, keşfin belirlenmesinde önemli rol oynamıştır.
Neonun Keşfi Nasıl Gerçekleşti?
Ramsay, daha önce atmosferde keşfedilmemiş gazların bulunabileceğini düşünmekteydi. Lord Rayleigh ile beraber 1894'te, kimyasal reaksiyonlara direnç gösteren argon gazını keşfetmesi de bu çalışmaların önünü açmıştır. Ramsay ve Travers, 1898'de argon örneğini sıvı havayla soğutarak farklı gazları birbirinden ayırmıştır. Isınan örnekten kademeli olarak ayrılan gazlara elektrik deşarjı uyguladıklarında parlak kırmızımsı turuncu bir ışık oluşmuştur. Spektroskopla gözlemlenen ışığın kendine özgü çizgi deseni, yeni bir elementin tanımlanmasını sağlamıştır.
İkili aynı yıl neonun yanı sıra kripton ve ksenonu da keşfetmiştir. Ramsay, atmosferdeki asal gazları keşfetmesi ve periyodik tablodaki yerlerini belirlemesi sebebiyle 1904 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü. Neon adı ise Yunancada "yeni" anlamına gelen "neos" kelimesinden üretilmiştir.
Neon Neden Işık Yayar?
Periyodik tabloda Ne sembolüyle gösterilen neonun atom numarası 10. Soygazlar grubunda yer alan element, oda sıcaklığında renksiz ve kokusuz bir gaz olarak bulunmaktadır. Dünya atmosferindeki kuru havanın hacimce 18 milyonda birini oluşturur.
Düşük basınçlı neon gazından elektrik geçirildiğinde atomlar enerji kazanır. Uyarılan elektronlar daha düşük enerji seviyelerine dönerken ışık yayar. Bu süreç, neon tabelalarda görülen kırmızımsı turuncu parıltıyı oluşturmaktadır. Fransız mühendis Georges Claude ise neon gazının bu özelliğinden faydalanarak pratik neon aydınlatmayı geliştirmiş ve 1910'da neon ışıklarını tanıtmıştır.





