Modern biyoloji ve tıbbın en önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendirilen DNA'nın ikili sarmal yapısının keşfi, bilim dünyasında uzun dönemler James Watson ve Francis Crick isimleriyle özdeşleştirilmiştir. Bununla birlikte bilim araştırmaları, bu devrimsel keşfin arkasındaki esas emeğin, İngiliz kimyager Rosalind Franklin'e ait olduğunu ortaya çıkarmaktadır.

Rosalind Franklin'in bilim dünyasına sağladığı en büyük katkı, X-ışını kırınımı yöntemini kullanarak DNA liflerinin o güne kadar çekilmiş en net görüntüsüne ulaşmış olmasıdır. Bilimsel literatüre "Fotoğraf 51" olarak geçen bu tarihi görsel, DNA'nın sarmal bir geometriye sahip olduğunu matematiksel netlikle ortaya çıkarmıştır. Franklin bu veriyi incelemek için çalışırken, aynı laboratuvarda çalışan Maurice Wilkins, Franklin'in bilgisi olmadan bu önemli fotoğrafı James Watson'a gösterdi. Bu görüntünün Franklin'in bilgisi dışında Watson'a gösterilmesi, Watson ve Crick'in teorideki eksik parçayı tamamlayarak makale yazmalarına olanak sağladı.

James Watson ve Francis Crick, 1953 yılında Nature dergisinde yayımladıkları makalede DNA'nın ikili sarmal yapısını açıkladı. Aynı dergi sayısında, Rosalind Franklin ve Raymond Gosling'in deneysel verilerini gösteren ayrı bir makale daha yayımlandı. Franklin, kurumsal ve yöntemsel farklılıklar sebebiyle bir müddet sonra King's College'daki görevinden ayrılarak tütün mozaik virüsü üzerine olan bağımsız çalışmalarına yöneldi.

Hangi Müzik Türleri Bilişsel Performansı Artırıyor?
Hangi Müzik Türleri Bilişsel Performansı Artırıyor?
İçeriği Görüntüle

Rosalind Franklin, çalışmalarında kullandığı X-ışınlarının da etkisiyle tescil edilen kanser rahatsızlığı nedeniyle 1958 yılında 37 yaşındayken hayatını kaybetti. Bu tarihten dört yıl sonra, 1962'de, DNA'nın yapısına dair çalışmalarından ötürü James Watson, Francis Crick ve Maurice Wilkins'e Nobel Tıp veya Fizyoloji Ödülü verildi. Nobel Vakfı kuralları gereği ödüllerin hayatta bulunmayan kişilere verilmesi hukuken mümkün olmadığı için Franklin ödül listesine giremedi. Günümüzde bilim tarihi kurulları, Franklin'in deneysel verilerinin keşif aşamasındaki birincil ağırlığını nesnel kaynaklarla onaylamaktadır.

Muhabir: Nesrin Özoğlu