Gün boyu sönük ve yapışkan duran saçlar, çoğu zaman sadece bir görsel problem değil, saç derisinin altındaki karmaşık bir sistemin imdat çağrısıdır. Saç tellerinin biyolojik olarak kendi kendine yağ üretme yetisi yoktur; bu durum tamamen deri yüzeyindeki gözeneklerin derinlerine yerleşmiş yağ bezlerinin bir sonucudur. Sebum adı verilen bu doğal salgı, aslında cildimizi mikroplardan korumak ve nemli tutmak için hayati bir kalkan görevi görür. Ancak bu koruma kalkanı kontrolden çıktığında, saçlar yeni temizlenmiş olsa bile hızla ağırlaşmaya başlar. Genetik yatkınlıktan hormonal dalgalanmalara kadar pek çok sebep bu dengeyi sarsabilirken, günlük bakım rutinimizde doğru bildiğimiz yanlışlar da yangına körükle gitmemize neden olabiliyor. Saçın ferahlığını korumak için, temizliğin ötesine geçip bu bezlerin çalışma temposunu neyin bozduğunu anlamak şarttır.
Saç Derisindeki Yağ Üretiminin Mekanizması
Saç yağlanması, saç derisindeki yağ bezlerinin anormal çalışması sonucu sebum dengesinin bozulmasından kaynaklanır.
Normal şartlarda saç yağ üretmez ancak saç derisindeki yağ bezleri normal çalışmadığında saçta yağlanma meydana gelir. Cilt, kıl kökleri olarak da adlandırılan minik gözeneklerle kaplıdır.
Kıl kökleri, içindeki saçın kökünü ve telini çevreler. Bu kıl köklerinin çoğu ayrıca yağ üreten bezler olan yağ bezlerini de içerir. Bu yağ bezleri cildi ve saçı sağlıklı ve nemli tutar.
Ayrıca cilt enfeksiyonlarını önlemeye de yardımcı olur. Ancak saç derisindeki yağ bezleri çok fazla yağ üretmeye başladığında saçta yağlanma meydana gelir. Bu yağlanma saçın kendisinin yağlı olmasından değil, yağ bezlerinin üretiminden kaynaklanır.
Yağlanmayı Kontrolden Çıkaran Temel Etkenler
Saç derisindeki yağ bezlerinin aşırı yağ üretmesi dışında, dış faktörler de bu süreci hızlandırabilir. Saç yağlanmasına neden olan faktörler şöyle sıralanabilir:
· Saç derisindeki yağ bezlerinin aşırı yağ üretmesi
· Farklı şampuanlar
· Saç bakım ürünler
· Saçın aşırı yıkanması
· Stres
· Hormonlar
· Sağlıksız beslenme
· Genetik faktörler
Bu nedenler kişinin sağlık durumuna göre değişkenlik gösterebilir ancak saç derisindeki yağ bezleri aşırı yağ üreten kişilerde genellikle saç yağlanması meydana gelir.
Saç Yağlanmasını Tetikleyen 5 Kritik Hata
Pek çok kişi daha temiz saçlara sahip olmak isterken, farkında olmadan yağ bezlerini daha fazla çalışmaya teşvik eden şu hataları yapıyor:
1. Hatalı Ürün Tercihleri
Çok ağır, silikonlu, yoğun nem veren veya saç tipine uygun olmayan şampuanlar saç diplerinde fazla yağ birikimine yol açabilir. Kuru saçlar için yazan bir şampuanı yağlı saçta kullanmak, saç derisinin daha hızlı yağlanmasına neden olabilir. Saç kreminin saç diplerine temas etmesi, gözenekleri tıkayarak yağlanmayı artırır. Doğru kullanım yalnızca saç uçlarıyla sınırlı olmalıdır.
2. Aşırı Yıkama Tuzağı
İlk bakışta mantıksız görünebilir ama evet, fazla yıkamak da yağlanmayı artırır. Çünkü saç derisi her yıkamada yağım alındı sinyaliyle daha fazla sebum üretir. Bu kısır döngü saç diplerini daha da yağlı hale getirir. Saçları sık yıkamak, saç derisinin doğal yağını azaltır. Deri bu durumu kuruluk olarak algılayarak daha fazla yağ üretmeye başlar.
3. Sürekli Saçla Oynamak
Gün içinde elimizin farkında bile olmadan saçımıza gitmesi, saç tellerine ve diplerine el yağını taşır. Bu da hem hızlı yağlanmaya hem de kir birikimine neden olur. El temasındaki doğal yağ ve kirler saç teline geçerek gün içinde yağlanmayı hızlandırır.
4. Yanlış Isı ve Tarama Teknikleri
Saç derisine baskı uygulayan tarama işlemi yağ bezlerini uyarır. Sürekli saçla oynamak gibi alışkanlıklar da sebumun saç boyuna yayılmasını hızlandırır. Sıcak hava, saç derisini kurutur ve bu da yağ bezlerinin koruma amacıyla daha fazla sebum salgılamasına neden olur. Bu nedenle fön ve düzleştirici kullanımının azaltılması önerilir.
5. Formülü Ağır Bakım Ürünleri
Ağır formüllü ve yağ bazlı ürünler saç gövdesini kaplar, bu da saçın daha hızlı yağlanmasına yol açar. Silikon gibi maddeler saç telini kaplayarak parlaklık sağlar, fakat uzun vadede yağlı ve ağır his oluşturabilir. Kalın kıvamlı maskeler ve bakım yağları saç köklerinde fazlalık oluşturarak yağlanmayı artırabilir. Bunun yerine saç yağlanmasını kontrol altında tutmaya yarayan su bazlı ürünler tercih edilmelidir.
Sebum Dengesini Korumanın Yolları
Saç bakımının daha düzgün yapılması, doğru şampuan kullanımı ve stresin mümkün olduğunda azaltılması saçta yağlanma sorununa iyi gelebilir.
Saç yağlanmasına iyi gelen şampuanların kullanımı, kişisel bakım ve düzenli bir hayat saç yağlanmasına iyi gelir. Bu doğal sürecin dışında saça zarar veren farklı şampuanlar da saç yağlanmasına yol açabilir.
Ayrıca saç bakım ürünleri, stres, sağlıksız beslenme gibi faktörler de saçta yağlanma meydana getirebilir.
