Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember, dünya elektrik sistemine ışık tutan "Küresel Elektrik Görünümü Raporu"nu yayımladı. 91 ülkenin verilerini dahil eden raporun sonuçlarına göre Türkiye, güneş enerjisi yatırımları ve üretim kapasitesindeki artışla küresel temiz enerji dönüşümünün parlayan yıldızı konumuna geldi.
Türkiye, güneşten elektrik üretimini en fazla yükselten ülkeler arasında dünya genelinde 7'nci sırada yer aldı. Yenilenebilir enerji kaynakları, küresel elektrik üretiminin yüzde 33,8'ini yanıtlayarak son 100 yılda ilk kez kömürün payını geçmeyi başardı. Türkiye, elektriğinin yüzde 22'sini rüzgar ve güneşten karşılayarak yüzde 17 olan dünya ortalamasını geçti. Türkiye, Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri için temiz enerji dönüşümünde bölgesel lider ve rol model olarak dikkat çekiyor.
Güneş Enerjisinde Tarihi Rekor
Rapor doğrultusunda önceki yıl küresel ölçekte güneşten elektrik üretimi yüzde 30 artış kaydederek son 8 yılın en hızlı büyüme rakamına ulaştı. Güneşin toplam üretimdeki payı yüzde 8,7'ye çıkarken, dünyadaki elektrik talep artışının dörtte üçü güneş enerjisiyle karşılandı. Bu önemli artış, fosil yakıt kaynaklı üretim artışının önüne geçen temel faktör oldu.
Türkiye'de Güneşten Önemli Sıçrama
Türkiye, güneşten elektrik üretiminde sağladığı artışla birlikte Çin, ABD, Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya'nın ardından 7'nci sıraya yerleşerek İtalya, Fransa ve Hollanda gibi Avrupa ülkelerini geride bırakmayı başardı. Türkiye’de son 2 yılda güneşin elektrik üretimindeki payı 2 katına yükselerek 2025 yılı itibarıyla yüzde 10,5 seviyesine çıktı.
Hidroelektrikteki Düşüş Doğal Gaz İthalatını Tetikledi
Rüzgar ve güneş enerjisinde yaşanan rekor büyümeye karşın, kuraklık kaynaklı hidroelektrik üretimi verileri öne çıktı. Türkiye, Brezilya’nın ardından hidroelektrik üretiminde en yoğun düşüş (18 teravatsaat) yaşayan ikinci ülke oldu. Hidroelektrikte meydana gelen bu düşüş, doğal gaz santralleriyle ikame edilmek durumunda kalındı. Bu durum yıllık bazda ortalama 1,8 milyar dolarlık ek doğal gaz ithalatı faturasına neden oldu.
"COP31 Öncesi Bölgesel Liderlik Avantajı"
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, Türkiye’nin başarısının stratejik önemine vurgu yaparak, şu ifadelere yer verdi:
"Güneş ve rüzgar, Türkiye'nin enerji güvenliği için her geçen gün daha vazgeçilmez bir hal alıyor. Bu yılki BM İklim Zirvesi COP31'e ev sahipliği yapacak olan Türkiye, temiz enerji dönüşümündeki bölgesel liderliğini pekiştirmek için oldukça avantajlı bir noktada bulunuyor. Bu kaynaklar hızla yaygınlaştırılırsa, kurak dönemlerde hidroelektrikteki kaybı telafi edecek ve maliyetli fosil yakıt ithalatını ikame edecektir."
