Entomologlar, gece uçan böceklerin yapay ışık kaynaklarına doğru çekilmelerinin ve ampullerin etrafında dönmelerinin altında yer alan evrimsel navigasyon mekanizmalarını incelemektedir. Bilim insanları, böceklerin milyonlarca yıldır yönlerini Ay ve yıldızlar gibi uzak gök cisimlerinden gelen paralel ışık ışınlarına göre ayarladığını belirtmektedir. Yapay ışık kaynakları ise böceklerin doğal pusula sistemlerini cevaplayarak uçuş doğrultularını kaybetmelerine yol açmaktadır.
Enine oryantasyon olarak adlandırılan bu yöntemde böcekler, ışık kaynağı ile vücutları arasında sabit bir açı koruyarak düz bir hatta uçar. Araştırmacılar, Ay gibi sonsuz uzaklıktaki bir kaynaktan gelen ışık ışınlarının paralel ulaşması sayesinde bu açının düz çizgide ilerlemeyi sağladığını kaydetmektedir. Bunun yanı sıra, sokak lambaları veya ampuller gibi yakın konumdaki yapay kaynaklarda sabit açı korumaya çalışan böcek, düz gitmek yerine devamlı içe doğru kıvrılan spiral bir rota izlemek zorunda kalır.
Böceklerin ışığa cevap verme güdüsü, pozitif fototaksis şeklinde adlandırılan otomatik bir refleks mekanizmasından kaynaklanmaktadır. Analistler, yapay ışıkların böcekleri sırtlarını veya yanlarını sürekli kaynağa dönük tutmaya zorladığını, bu durumun böceğin yön algısını kilitleyerek ışık etrafında hapsolmasına neden olduğunu aktarmaktadır. Işık kirliliğinin artması, gece ekosistemindeki böcek popülasyonlarının beslenme, üreme ve avcılardan kaçma yeteneklerini ciddi oranda riske atmaktadır.
