Yükseköğretim Kurulu, denklik ve yatay geçiş süreçlerinde devrim niteliğinde kararlar aldı. Yurt dışındaki programlarda fiilen bulunma zorunluluğu getirilirken, başarı baraj puanı doksana çıkarıldı. Dil yeterliliği ve ders uyumu konusundaki yeni kriterler ile "hayalet öğrencilik" dönemine son verilmesi hedefleniyor.
Devam Zorunluluğu Olmayan Programlara Geçiş Engeli
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, yurt dışında devam zorunluluğu bulunmayan programlarda eğitim gören öğrencileri kapsıyor. YÖK’ün açıklamasına göre, bu tür programlarda kayıtlı olan öğrenciler artık Türkiye’deki örgün eğitim programlarına yatay geçiş yapamayacak. Bu adım, uzaktan eğitim veya esnek modellerle yurt dışında okuyup Türkiye’deki prestijli üniversitelere geçiş yapma yolunu tamamen kapatıyor. Örgün eğitime geçiş yapabilmek için akademik disiplinin ve fiziksel katılımın esas alınacağı vurgulanıyor.
Pasaport ve e-Devlet ile İkamet Kanıtı Şartı
Yurt dışından Türkiye’ye yatay geçiş başvurusu yapacak adaylar için yeni bir belge yükümlülüğü getirildi. Öğrencilerin eğitim gördükleri süre boyunca ilgili ülkede fiilen bulunduklarını resmi makamlarca kanıtlaması gerekecek. Bu kapsamda adaylardan pasaport kayıtları ve e-Devlet üzerinden alınacak resmi belgeler talep edilecek. Böylece sadece kağıt üzerinde yurt dışında okuyor görünüp aslında Türkiye’de ikamet edenlerin akademik sistemden haksız kazanç sağlamasının önüne geçilmesi planlanıyor.
Başarı Baraj Puanı Doksan Seviyesine Yükseltildi
Akademik rekabeti artırmak isteyen YÖK, yatay geçişlerde uygulanan başarı baraj puanında da ciddi bir artışa gitti. Daha önce seksen olarak uygulanan baraj puanı, yeni yönetmelikle birlikte doksana çıkarıldı. Bu durum, yatay geçiş yapmak isteyen öğrencilerin çok daha yüksek bir akademik başarı ortalamasına sahip olmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca üniversite yönetim kurulları, geçiş kararı verirken sadece toplam kredi miktarına bakmayacak; mezuniyet için gerekli olan çekirdek zorunlu derslerin uyumunu da titizlikle inceleyecek.
Denklik Başvurularında Dil Sınavı Kolaylığı
Denklik süreçlerini daha pratik hale getirmeyi amaçlayan YÖK, ana diliyle aynı dilde eğitim gören adaylara yönelik müjdeli bir düzenleme yaptı. Eğer başvuru sahibinin öğrenim gördüğü programın dili kendi ana diliyle aynıysa, artık denklik başvurularında ek bir dil yeterlilik belgesi istenmeyecek. Aynı kolaylık dil ve edebiyat alanlarında eğitim alanlar için de geçerli olacak.
Yabancı Dilde Eğitim ve Alt Sınıf Kısıtlaması
Tamamen veya kısmen yabancı dilde eğitim veren üniversitelere geçiş yapmak isteyenler için de kriterler netleşti. Bu kurumlara başvuracak adayların, üniversitenin kendi dil sınavını başarıyla geçmesi veya uluslararası düzeyde tanınan sınavlardan yeterli puanı alması zorunlu olacak. Bir diğer önemli kısıtlama ise sınıf seviyesiyle ilgili oldu. Öğrenciler artık bulundukları mevcut sınıftan daha alt bir sınıfa geçiş yapmak suretiyle yatay geçiş hakkını kullanamayacak.
İstisnai Durumlar ve Kontenjan Dışı Değerlendirme
Düzenlemede devlet görevlileri ve işçi aileleri için bazı istisnai maddeler de yer aldı. Anne, baba veya eşi devlet görevlisi olup görevi sona erenler ile yurt dışında işçi olarak çalışıp kesin dönüş yapanların çocukları için özel bir değerlendirme süreci işletilebilecek. Bu adayların en az bir yıl yurt dışında eğitim görmüş ve yıl sonu sınavlarını başarıyla geçmiş olmaları şartıyla "kontenjan dışı değerlendirme" yapılabilecek. Ancak bu kişilerin de yönetmelikte belirtilen diğer genel başarı şartlarını sağlamaları beklenecek.
