Yunan adalarında sıklıkla karşılaşılan beyaz ev mimarisi, estetik tercihin ötesinde salgın hastalıklar, devlet politikaları ve turizm yapısının birleşimiyle bütünleşen tarihsel sürecin bir sonucudur.
Günümüzde Yunan adalarının bir simgesi haline gelen bu yapının oluşumu 20. yüzyılda yaşanan sağlık krizlerine dayanmaktadır.
Kireçle Dezenfeksiyon Uygulamasının Bir Sonucu Olarak Ortaya Çıktı
1930’lu yılların başlarında Yunanistan’da baş gösteren kolera salgını, kamu sağlığı yönünden ciddi bir risk oluşturmuştur. Dönemin devlet başkanı Ioannis Metaxas, halk sağlığını düzene sokmak amacıyla, kolera ile mücadelede dezenfektan görevi gören kirecin beyaz boyayla karıştırılarak evlerin boyanmasını zorunlu tutulmuştur.
Kireç, geçmiş dönemlerde Osmanlı coğrafyasında da salgın hastalıklarla mücadelede konusunda etkili bir hijyen maddesi olarak kullanılmıştır. Bu uygulama ile evlerin yüzeyleri dezenfekte edilerek hastalığın yayılması önlenmeye çalışılmıştır. Böylelikle beyaz renk, sağlık temelli bir zorunluluk biçiminde mimariye yansımıştır.
1967 Darbesi Sonucu Ulusal Kimlik İnşası
1967 yılında meydana gelen askeri darbenin ardından kurulan cunta yönetimi döneminde, generaller Georgios Papadopoulos ve Stylianos Pattakos, ülkede milliyetçi kimliğin artırılmasını amaçlayan politika değişikliğine gitmişlerdir.
Bu çerçevede, adalardaki ve kıyı bölgelerinde bulunan yerleşim alanlarındaki evlerin Yunan bayrağının renkleri olan mavi ve beyaza boyanması mecburi kılınmıştır. Böylelikle beyaz-mavi mimari sağlıkla başlayan sürecin dışında, siyasal ve ideolojik bir kimlik göstergesi yaygınlık kazanmıştır.
Zorunlulukla Başlayan Süreç, Turistik Kimliğe Dönüştü
1974 yılında cunta rejiminin bitmesiyle beraber, bu tür zorunlu uygulamalar sona erdirilmiştir. Bununla beraber 1960’lı yıllarda beyaz-mavi evlerin oluşturduğu görsel kimlik, turistlerin ilgisini çekmeye başlamıştır.
Zaman içerisinde kültürel hareketliliğin bir sembolü haline gelen beyaz evler, Yunanistan’ı tanıtan kartpostallarda, afişlerde ve tanıtım materyallerinde kullanılmaya başlanmıştır.
