Dünyanın en büyük ekonomilerini aynı diplomatik zeminde buluşturacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi’nin Türkiye’ye etkisi, alınacak kararların ötesinde bu üç ülke arasındaki iktisadi ilişkilerin hangi yöne evrileceğine bağlı olacak.
Üç Ülkeyle Yürütülen Ekonomik İlişkilerin Niteliği Aynı Değil
Washington, Moskova ve Pekin arasındaki diplomatik temasların Türkiye ekonomisine olası yansıması, üç ülkeyle yürütülen ekonomik ilişkilerin niteliği nedeniyle birbirinden farklı kanallardan gerçekleşebilir. Çin, Türkiye’nin önemli ithalat kaynaklarından biri olarak dış ticaret dengesi üzerinde belirleyici rol oynarken, Rusya enerji tedariki, doğal gaz ve turizm gelirleri açısından stratejik önem taşıyor. ABD ise ihracat, doğrudan yatırımlar, finansmana erişim ve teknoloji ticareti bakımından öne çıkıyor.
ABD-Çin Geriliminin Azalmasının İki Yönlü Sonucu Olabilir
ABD ile Çin arasında ticari gerilimin azalması, küresel üretim ve tedarik zincirlerinde maliyetleri aşağı çekebilecek bir ortam yaratabilir. Türkiye açısından bunun iki yönlü sonucu olabilir. Sanayinin ihtiyaç duyduğu ara malı ve teknoloji ürünlerine daha uygun koşullarda erişim sağlanırken, Çinli üreticilerin küresel pazarlardaki rekabet gücünün artması Türk üreticiler üzerindeki fiyat baskısını da artırabilir.
Rusya’nın Batılı Ülkelerle İlişkileri Neden Önemli?
Rusya ile Batı arasında ilişkilerin normalleşmesi ise enerji piyasalarında yeni bir fiyatlama döneminin kapısını aralayabilir. Petrol ve doğal gaz fiyatlarında muhtemel bir gerileme Türkiye’nin enerji ithalat faturasını, cari açığını ve üretim maliyetlerini olumlu etkileyebilir.
Ancak Rusya’ya uygulanan yaptırımların seyrinde yaşanacak değişiklikler, ticaret ve finans kanallarında yeni düzenlemeleri de beraberinde getirebilir. En nihayetinde Türkiye açısından asıl belirleyici olan, diplomatik temasların ötesinde, bu sürecin dış ticaret dengelerine, enerji maliyetlerine ve uluslararası sermaye akışına ne ölçüde yansıyacağı olacak.




