Ankara’daki Anıtkabir’i ziyaret edenler görkemli mimariyi hemen fark eder. Ancak biraz dikkatli bakıldığında bu yapının yalnızca bir anıt mezar olmadığı anlaşılır. Aslanlı Yol’dan kulelere, mozole merdivenlerinden müze bölümlerine kadar birçok noktada yer alan heykeller ve kabartmalar, Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyet’in kuruluşunu anlatan güçlü semboller taşır.
Aslanlı Yol’daki Heykeller
Anıtkabir’e girildiğinde ziyaretçileri ilk karşılayan yer Aslanlı Yol’dur. Burada bulunan heykel grubu Hüseyin Anka Özkan tarafından taş malzemeyle yapılmıştır. Bu heykeller yalnızca estetik bir görüntü sunmaz. Aynı zamanda ziyaretçileri tarihsel bir yolculuğa hazırlayan sembolik bir anlam taşır.
Anıtkabir’e doğru ilerlerken hissedilen saygı ve sessizlik, bu heykellerin oluşturduğu atmosferle daha da güçlenir.
Kulelerdeki Kabartmalar ve Anlamları
Anıtkabir’deki kulelerde yer alan kabartmalar Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu anlatır. Hürriyet Kulesi’ndeki kabartma Zühtü Müridoğlu tarafından yapılmıştır. Burada elinde 'Hürriyet Beyannamesi' tutan bir melek ve şaha kalkmış bir at görülür. Melek bağımsızlığın kutsallığını, at ise özgürlüğü simgeler.
İstiklal Kulesi’nde yine Zühtü Müridoğlu’nun yaptığı kabartma bulunur. Burada kılıç tutan bir genç ve yanında bir kartal yer alır. Kartal gücü ve bağımsızlığı temsil ederken genç figürü Türk milletinin istiklali savunma kararlılığını anlatır.
Barış Kulesi’ndeki kabartma Nusret Suman’a aittir. Çiftçilik yapan köylüler ve onları koruyan bir Mehmetçik figürü görülür. Mehmetçik burada barışın güvenliğini sağlayan Türk ordusunu simgeler.
Mehmetçik ve Milli Mücadele Sahneleri
Mehmetçik Kulesi’nde Zühtü Müridoğlu’nun yaptığı kabartma oldukça duygusal bir sahne içerir. Cepheye giden bir asker ve onu vatan savunmasına gönderen bir anne tasvir edilir. Bu sahne Kurtuluş Savaşı’nın yalnızca cephede değil, ailelerin kalbinde de yaşandığını hatırlatır.
Misak-ı Millî Kulesi ve Müdafaa-i Hukuk Kulesi’nde yer alan kabartmalar da yine Nusret Suman tarafından yapılmıştır. Bu eserlerde Türk milletinin vatanını korumak için ettiği yemin ve ulusal birlik duygusu anlatılır.
Mozole ve Müzedeki Tarih Kabartmaları
Mozole merdivenlerinin duvarlarında iki önemli kabartma yer alır. Sağ taraftaki taş rölyef İlhan Koman tarafından yapılmış ve Sakarya Meydan Muharebesi’ni anlatır. Sol tarafta ise Zühtü Müridoğlu’nun yaptığı Başkomutanlık Meydan Muharebesi kabartması bulunur.
Anıtkabir’deki Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’nde ise bronz rölyefler yer alır. Bu eserlerde Kuva-yi Milliye, TBMM’nin açılışı, iç isyanlar, Çukurova, Antep, Maraş, Urfa ve Trakya’daki millî mücadele, Cumhuriyet devrimleri, kadın hakları ve 1923-1938 arasındaki siyasi gelişmeler anlatılır.
