Ankara, ulusal düzeydeki son eğitim istatistikleri dikkate alındığında ortalama eğitim süresi en yüksek şehir oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan güncel ulusal eğitim verileri, ülke genelindeki akademik seviyenin ve okullaşma oranlarının yıllar içindeki gelişimini gözler önüne seriyor.
Ankara Eğitim Süresinde Türkiye’nin Zirvesine Yerleşti
Ülke genelindeki istatistiklerde en dikkat çekici başarıyı Ankara yakaladı. 25 yaş ve üzerindeki nüfusun aldığı ortalama eğitim süresi incelendiğinde, Ankara 10,9 yıllık süreyle tüm şehirleri geride bırakarak Türkiye'nin en yüksek eğitim süresine sahip ili oldu. Ankara'nın hemen ardından gelen İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova gibi şehirler de üst sıralardaki yerlerini aldı. Öte yandan, aynı nüfus grubunda ortalama eğitim süresinin en düşük kaldığı kent 7,6 yılla Ağrı olurken, bu şehri sırasıyla Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van takip etti.
Şehirlerin Yıllara Göre Eğitimde Yükseliş Performansı
Eğitim sürelerinin son 10 yıllık gelişim grafiğine bakıldığında, daha önce alt sıralarda yer alan bazı doğu illerinde çok ciddi bir sıçrama yaşandığı gözlemleniyor. 2016 ile 2025 yılları arasında ortalama eğitim süresinin en yüksek artış gösterdiği ilk 5 şehir yüzde 48,5 ile Şırnak, yüzde 40,4 ile Hakkari, yüzde 35,7 ile Muş, yüzde 35,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 33,1 ile Van olarak sıralandı. Eğitim süresi halihazırda yüksek olan ve bu nedenle en düşük artış hızını gösteren 5 şehir ise yüzde 13,2 ile Ankara, yüzde 14,5 ile Eskişehir, yüzde 14,6 ile Tekirdağ, yüzde 14,8 ile İzmir ve yüzde 15,1 ile İstanbul oldu.
Genç Nüfusta Üniversite Mezuniyeti Rekor Kırdı
Türkiye'nin 25 ile 34 yaş aralığındaki genç nüfusunda yükseköğretim mezuniyet oranları tarihi bir dönüm noktasına ulaştı. 2008 senesinde bu yaş grubundaki üniversite mezunlarının oranı yalnızca yüzde 13,5 seviyesindeyken, 2025 yılına gelindiğinde bu oran yüzde 45,6'ya kadar tırmandı. Bu büyük dönüşüm sürecinde genç kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı yüzde 12,5'ten yüzde 50,3'e çıkarak erkekleri geride bıraktı. Aynı dönemde genç erkek nüfustaki üniversite mezuniyeti oranı ise yüzde 14,6'dan yüzde 41'e ulaştı.
Uluslararası Eğitim Endeksleri ve Türkiye Ortalaması
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü ülkelerine ait en güncel karşılaştırma verilerine göre Türkiye, küresel standartları yakalamaya çok yaklaştı. 2024 yılı verileri dikkate alındığında, üye ülkelerin genel ortalaması yüzde 48,7 seviyesinde bulunurken, Türkiye ortalamasının yüzde 44,9 olduğu tespit edildi. Bu uluslararası sıralamada yükseköğretim mezuniyet oranı yüzde 70,6 gibi çok yüksek bir seviyede olan Güney Kore zirvede yer alırken, listenin son sırasında yüzde 29,1 ile Meksika yer aldı.
Mezuniyet ve Okuma Yazma Oranları
Eğitim seviyesindeki kitlesel yükseliş sadece gençlerle sınırlı kalmayıp 25 yaş üzerindeki tüm nüfusa da yansıdı. Ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarından mezun olanların toplam nüfusa oranı 2008 yılında yüzde 9,8 iken, geçen yıl yüzde 26,1'e yükseldi. Lise ve üzeri eğitim derecelerinden mezun olanların oranı ise aynı dönemde yüzde 26,5'ten yüzde 50,5'e ulaştı.
Ayrıca 2008 yılında 6 yaş ve üzeri nüfusta yüzde 91,8 olan okuma yazma bilenlerin oranı, 2025 senesinde yüzde 97,9'a ulaştı. Kadınlarda bu oran yüzde 86,9'dan %96,4'e çıkarken, erkeklerde yüzde 96,7'den yüzde 99,3'e ulaştı. Aynı zamanda 25 yaş ve üzerindeki tüm Türkiye nüfusunun genel ortalama eğitim süresi 9,6 yıl olarak kayıtlara geçerken, bu süre kadınlarda 8,9 yıl, erkeklerde ise 10,3 yıl oldu.
Anne ve Babanın Eğitim Seviyesi Çocukları Doğrudan Etkiliyor
Veriler çalışmalar, ailelerin eğitim düzeyinin sonraki nesillerin akademik başarısı üzerinde ne kadar belirleyici olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. 25 yaş ve üzerindeki nüfusta, annesi üniversite veya yüksekokul mezunu olan bireylerin yüzde 84,2'sinin yükseköğretimi başarıyla tamamladığı görüldü. Bu kişilerin yüzde 13,1'i lise düzeyinde kalırken, yüzde 2,7'si lise altı eğitim aldı. Babası yükseköğretim mezunu olan fertlerde ise yükseköğretimi bitirme oranı yüzde 80,4, ortaöğretimi tamamlama oranı yüzde 16,2 ve lise altı düzeyde kalma oranı yüzde 3,5 olarak belirlendi.
Eğitimli Ailelerin Eğitim Tercihleri
Eğitim seviyesi orta düzeyde olan ailelerin çocuklarında da üniversiteye gitme eğiliminin oldukça yüksek olduğu görüldü. Verilere göre, annesi lise mezunu olan bireylerin yüzde 64,3'ü, babası lise mezunu olanların ise yüzde 56'sı yükseköğretim diploması almayı başardı. Ailesi lise altı eğitim düzeyine sahip olan fertlerde de üniversite mezuniyeti azımsanmayacak seviyede gerçekleşti. Buna göre, annesi ortaöğretim altı kademeden mezun olanların yüzde 29,4'ü, babası aynı grupta yer alanların ise yüzde 28,2'si yükseköğretim mezunu olarak hayata atıldı.
Türkiye genelinde okullaşma oranları ve akademik mezuniyet dereceleri her geçen yıl istikrarlı bir şekilde artış gösterirken, liderliği elinde tutan Ankara elde ettiği yüksek eğitim süresi ortalamasıyla ülkenin kültürel ve eğitsel gelişimine öncülük etmeyi sürdürüyor.
Ankara'dan son dakika haberleri için bizi takip edin!
