Ankara’nın jeolojik mirasının en önemli noktalarından biri olan Ayaş ilçesi Oltan Mahallesi'ndeki Hamamboğazı Mağarası, doğal yapısı ve içerdiği tarihi kalıntılarla öne çıkıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca "Tabiat Varlığı - A Grubu Mağara" olarak tescil edilen bu yapı, bölgenin en gizemli yeraltı oluşumları arasında gösteriliyor.
Hitit ve Roma Döneminden İzler Taşıyor
Mağara içerisinde bulunan seramik kırıkları ve duvarlardaki sıva kalıntıları, buranın Hitit ve Roma dönemlerinde bir sığınma alanı olarak kullanıldığını kanıtlıyor. Ortalama olarak 128 metrelik derinliği olan ve Ankara’nın antik yerleşim stratejilerini ortaya çıkaran çok katlı galeri yapısına sahip mağara, tarihçiler için önemli bir veri kaynağı sağlıyor.
Duvarlarda bulunan haç motifleri ve tuğla örgüleri, yapının yüzyıllar boyu farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığını gösteriyor.
Endemik Türler Yer Alıyor
Biyologların sürdürdüğü saha çalışmalarında, mağaranın dış dünyadan uzak kalmış nemli yapısının yarasa kolonileri ve nadir mikroorganizmalar için önemli bir habitat oluşturduğu kanıtlanırken, milyonlarca yıllık sarkıt ve dikit oluşumlarının meydana geldiği mağara, karstik yapısı ile yeraltı biyolojisi yönünden canlı bir laboratuvar özelliği taşıyor.
Resmi tescil sürecinin sonucunda Hamamboğazı Mağarası'nın kaçak kazılardan korunması ve doğal dokusunun rehabilite edilmesi amaçlanıyor. Ankara'nın gizli kalmış bu değerinin, bilimsel çalışmalarla birlikte akademik dünyaya tanıtılması ve doğa turizmine kazandırılması öngörülüyor.
