Araştırmacılar, dolunay dönemlerinin insan anatomisi, beyin dalgaları, uyku kalitesi ve psikolojik durum üzerindeki olası etkilerini yaptıkları klinik çalışmalarla incelemektedir. Bilim insanları, halk arasında yaygınlaşan dolunayın çılgınlıkları ya da suç oranlarını artırdığına ilişkin inanışların istatistiksel bir karşılığı olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte kontrol altındaki laboratuvar ortamlarında gerçekleştirilen uyku analizleri, dolunay gecelerinde insan fizyolojisinde küçük ama ölçülebilir değişimlerin meydana geldiğini göstermektedir.

Kronobiyolojide Dolunay ve İnsan Fizyolojisi Etkileşimi

Yapılan araştırmalarda dolunay evresinde kişilerin ortalama 30 dakika daha az uyuduğu, derin uyku süresinin azaldığını ve melatonin hormonu salgısının bir miktar düştüğü kanıtlanmıştır. Uzmanlar, bu durumun Ay'ın kütleçekim kuvvetinden öte, gece gökyüzünde artan parlaklığın veya insan genetiğindeki evrimsel sirkadiyen saat kalıntılarının bir sonucu olabileceğini ifade etmektedir. Ay'ın gelgit oluşturan yerçekimi gücü ise insan vücudundaki su kütlesi üzerinde biyolojik bir etki oluşturmayacak kadar zayıf kalmaktadır.

Sıcak Bir Tavaya Yağ Dökünce Neden Hızla Yayılıyor?
Sıcak Bir Tavaya Yağ Dökünce Neden Hızla Yayılıyor?
İçeriği Görüntüle

Toplumsal hafızadaki dolunay efsanelerinin sürdürülmesinde psikolojide doğrulama eğilimi şeklinde adlandırılan algısal yanılsama öne çıkmaktadır. Bilim insanları, insanların dolunay gecelerinde meydana gelen sıra dışı olayları zihinlerinde daha fazla tuttuğunu, normal geçen geceleri ise unuttuklarını ifade etmektedir. Genel bilimsel konsensüs, dolunayın insan davranışları üzerinde doğrudan radikal bir kontrol kurmadığını, uyku düzeninde hafif bir dalgalanmaya neden olabileceğini ortaya koymaktadır.

Muhabir: Nesrin Özoğlu