Jeopolitik krizlerin gölgesinde yükselen enerji fiyatlarına karşı AB düğmeye bastı.
Avrupa Birliği Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Avrupa Parlamentosu Genel Kurul oturumunda yaptığı konuşmada, kıtanın içinde bulunduğu enerji güvenliği tablosunu sert bir dille özetledi. Tarihsel süreçteki enerji krizlerine atıfta bulunan Jorgensen, 1956 Süveyş Krizi, 1970'li yıllardaki Orta Doğu istikrarsızlığı ve 2022 Rusya-Ukrayna savaşının piyasalarda yarattığı sarsıntıları hatırlattı. Bugün 2026 yılında yeni bir jeopolitik çıkmazla karşı karşıya olunduğuna dikkat çeken Jorgensen, fosil yakıt piyasalarındaki belirsizliğin Avrupa'daki fiyatları yeniden tırmandırdığını belirtti.
Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı Faktörü
Küresel enerji güvenliği üzerindeki tehditlerin sadece Avrupa içindeki gelişmelerle sınırlı olmadığını vurgulayan Jorgensen, Orta Doğu'daki güncel durumun ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat engellemelerinin emtia fiyatlarını doğrudan sarstığını ifade etti. Avrupa vatandaşlarının ve işletmelerinin bir kez daha dış piyasa dalgalanmalarının kurbanı olduğunu söyleyen Komisyon Üyesi, Uluslararası Enerji Ajansı liderliğinde tarihin en büyük stratejik petrol rezervi salımının yakın zamanda gerçekleştiğini anımsattı.
Hedefli ve Geçici Müdahale Stratejisi
Şu an için birlik genelinde arz güvenliğinin sağlandığını bildiren Dan Jorgensen, buna rağmen fiyat sıçramalarını dizginlemek için aktif bir tutum sergileneceğini kaydetti. İthal fosil yakıtların yarattığı maliyet yükünü hafifletmek adına "hedefli ve geçici" önlemlerin şart olduğunu savunan Jorgensen, bu sayede hem toplumun en alt gelir grubundaki kırılgan kesimlerin korunacağını hem de istihdamın güvence altına alınacağını dile getirdi.
Elektrik Faturalarına Dört Koldan Müdahale
Jorgensen, elektrik fiyatlarını oluşturan ana kalemler üzerinde kapsamlı bir çalışma yürüteceklerini açıkladı. Bu stratejinin dört ana sütunu bulunuyor:
Enerji Maliyetleri ve Devlet Yardımları
Elektrik fiyatının yarısından fazlasını oluşturan enerji maliyetleri konusunda devlet yardımı kurallarının esnetilmesi gündemde. Özellikle enerji yoğun sektörlere hızlı fiyat desteği sağlanabilmesi için üye ülkelerin elinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Yakıt maliyetlerinin üretim üzerindeki etkisini kırmak için ulusal programlar geliştiren ülkelerle yakın iş birliği yapılacak.
Şebeke Ücretlerinde Yasal Düzenleme
Faturaların yaklaşık yüzde 18'lik kısmını temsil eden şebeke ücretleri için yeni bir yasal teklif yolda. Bu düzenleme ile üye ülkelerin şebeke altyapılarını daha verimli hale getirmeleri teşvik edilerek maliyet düşüşü sağlanması planlanıyor.
Vergi İndirimleri için Çağrı
Enerji üzerindeki vergi yükünün azaltılması gerektiğini savunan Jorgensen, elektriğin fosil yakıtlardan daha düşük seviyede vergilendirilmesinin üye ülkelerin sorumluluğunda olduğunu belirtti. Komisyonun bu konuda mevcut mevzuat dahilinde yapılabilecekleri değerlendirdiği bildirildi.
Emisyon Ticaret Sisteminde Modernizasyon
AB Emisyon Ticaret Sistemi'nin işlevselliğini koruduğunu ifade eden Jorgensen, sistemin daha esnek hale getirilmesi ve ek destek mekanizmalarıyla modernize edilmesi için çalışacaklarını kaydetti.
Enerji Yoksulluğuyla Mücadele
Konuşmasının sonunda enerji yoksulluğu yaşayan hanelere yönelik desteğin artırılması çağrısında bulunan Jorgensen, Avrupa'nın geleceğinin elektrifikasyon ve enerji verimliliğinde olduğunu vurguladı. Rus yakıtlarının aşamalı olarak devreden çıkarılması sürecinin tavizsiz devam edeceğini belirten Jorgensen, "İthal fosil yakıtlara bağımlılığa geri dönmeyeceğiz" diyerek stratejik rotayı net bir şekilde çizdi.
Avrupa Birliği'nin bu kararlı tutumu, sadece bugünün fiyat artışlarını durdurmayı değil, aynı zamanda kıtanın enerji mimarisini dış müdahalelere karşı tamamen yeniden inşa etmeyi hedefliyor.
