Basın İlan Kurumu (BİK) ile SETA Vakfı iş birliğinde gerçekleşen çalıştayda, yazılı basının dijital dönüşümü ve sektörün sürdürülebilirliği ele alındı. Akademisyenlerin katılım gösterdiği toplantıda yapay zekâ, dijital görünürlük, dezenformasyonla mücadele ve yerel medyanın geleceğine yönelik çözüm önerileri tartışıldı.
BİK, Dijital Dönüşümün Çok Boyutlu Yapısına Dikkat Çekti
“Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”, farklı disiplinlerden akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Çalıştayın açılış konuşmasını yapan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital dönüşümün yalnızca teknolojik yeniliklerle sınırlı olmadığını, editoryal sorumluluktan ekonomik sürdürülebilirliğe kadar basının bütün yapısını etkilediğini belirtti.
Medya ekosisteminin dijitalleşmeyle beraber hızlı ve çok katmanlı bir değişim geçirdiğini bildiren Çay, gazeteciliğin matbu yayıncılığın sınırlarını geçerek hız, veri, etkileşim ve çoklu platform kullanımı çerçevesinde yeni bir döneme girdiğini ifade etti.
Dijital Habercilikte Okur Alışkanlıkları Değişiyor
Okurların habere erişim biçimlerindeki değişime ve dijital platformların artan etkisine değinen Çay, uluslararası araştırmalardan sağlanan verileri paylaştı. Çay, dünya genelinde sosyal medya ve video ağlarının çevrim içi habere erişimde ilk kez haber kuruluşlarının internet siteleri ve uygulamalarının önüne geçtiğini, çevrim içi haber videosunu haftalık olarak tüketenlerin oranının ise yüzde 77'ye çıktığını belirtti.
Haberlerin okura ulaşmasında algoritmaların, içerik akışlarının ve tavsiye sistemlerinin belirleyici hale geldiğini vurgulayan Çay, dijital yayıncılıkta görünürlüğün yalnızca haberin içeriğine ve yayımlandığı mecraya bağlı olmadığını ifade etti.
BİK'in görev alanında faaliyet gösteren 2 binin üzerindeki süreli yayını da dikkate alarak dijital dönüşümün basın sektörü açısından güncel bir mesele olduğunu belirten Çay, konunun kapsamını şu sözlerle anlattı:
“Dijital dönüşüm, yalnızca bir internet sitesi kurmak ya da basılı sayfaları dijital ortama taşımaktan ibaret değildir. Asıl üzerinde durmamız gereken husus, gazeteciliğin köklü üretim, doğrulama ve dağıtım zincirini yeni şartlara nasıl uyarlayacağımız ve bu dönüşümü kurumsal yapıya nasıl entegre edeceğimizdir. Dijital dönüşümü; üretim biçimlerinden iş akışlarına, insan kaynağından teknik altyapıya, okurla kurulan ilişkiden gelir modellerine kadar basının bütün yapısını etkileyen çok boyutlu bir süreç olarak değerlendiriyoruz.”
Yapay Zekâ Destekli Bilgi Erişimi Yeni Sorunları Beraberinde Getiriyor
Haberlerin arama motorları, sosyal ağlar, video platformları ve farklı dijital arayüzler üzerinden dolaşıma girmesinin yayıncılara daha geniş kitlelere ulaşma olanağı sunduğunu kaydeden Çay, bu durumun platformlara bağımlılık, dijital görünürlük ve okurla doğrudan ilişki kurma gibi yeni meseleleri de beraberinde getirdiğini kaydetti.
Yapay zekâ destekli bilgi erişiminin dijital dönüşüme yeni bir boyut kazandırdığını vurgulayan Çay, kullanıcıların arama motorlarında bağlantı aramak yerine yapay zekâ destekli sistemlerden doğrudan cevap alma eğiliminin güçlendirdiğini bildirdi.
Akademik Bilgi ile Saha Deneyiminin Birleştirilmesi Hedefleniyor
Dijital dönüşümün ortaya çıkardığı gereksinimlerin sadece mevcut uygulamalar üzerinden değerlendirilemeyeceğini söyleyen Çay, üniversitelerle iş birliğinin önemine vurgu yaptı.
BİK'in çeşitli üniversitelerle iş birliği protokolleri imzaladığını anımsatan Çay, akademik bilgi ve birikimin sahaya aktarılmasını, sahadaki deneyimlerin ve karşılaşılan problemlerin de akademik çalışmalara katkı sağlamasını hedeflediklerini ifade etti.
Çalıştayın bu iş birliğini güçlendirmesini beklediklerini bildiren Çay, akademisyenlerin katkılarıyla hem akademiye hem de basın sektörüne fayda sağlayacak sonuçlar kaydetmeyi hedeflediklerini dile getirdi. Çay, BİK ve SETA Vakfı iş birliğiyle yapılan çalıştayın Kuruma ve basın sektörüne katkı sağlayacağına inandığını belirtti.
Akademisyenlerden Sürdürülebilir Yayıncılık Modeli Önerileri
Abdulkadir Çay'ın açılış konuşmasının sonrasında çalıştay oturumlarına geçildi. Prof. Dr. Faruk Taşçı'nın başkanlığında iki oturum olarak yapılan toplantıda akademisyenler, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde yaşadığı adaptasyon ve entegrasyon sorunlarını değerlendirdi. Oturumlarda uygulanabilir ve sürdürülebilir yayıncılık modellerine yönelik öneriler de değerlendirildi.
Görüşmelerde yapay zeka teknolojilerinin temel gazetecilik ilkelerine uygun kullanılması ve mevcut yayın mekanizmalarına eklenmesi gerektiğine dikkat çekildi. Dijital süreçlerin takibi için dinamik bir ölçüm modeli geliştirilmesi de dikkat çeken konular arasında sıralandı.
Dezenformasyonla mücadele çerçevesinde teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin artırılması, gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısının oluşturulması ve iletişim fakültelerinin müfredatlarının sektörün gereksinimleriyle uyumlu hale getirilmesi de değerlendirildi. Yerel medyanın niş habercilik alanlarında bölgesel güç birlikleri oluşturması, çalıştayda ele alınan diğer öneriler arasında yer aldı.
Basılı Gazeteciliğin Geleceği için Dinamik Sistem Vurgusu
Çalıştayda sunulan görüşleri değerlendiren BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital platformların artan etkisi karşısında basılı yayıncılığın varlığını sürdürmesinin bir güvenlik ve çeşitlilik meselesi olduğunu bildirdi.
Yayıncılık sektörünün yaşatılması ve desteklenmesi gerektiğine dikkat çeken Çay, statik değerlendirme yöntemleri yerine nitelikli haberciliği ve okur kitlesini öne çıkaran, teşvik odaklı, teknik ve dinamik sistemlere geçilmesinin önemine vurgu yaptı.
Çay, aynı zamanda sektör paydaşlarının ortak hareket etme kültürünü geliştirmesi ve akreditasyon aşamalarının sağlıklı bir veri tabanı üzerinden yürütülmesi gerektiğini kaydederek çalıştaya katılan akademisyenlere ve katkı sağlayan tüm katılımcılara teşekkür etti.
Çalıştayın Sonuç Bildirgesi Hazırlanacak
Tamamlanan çalıştayın ardından akademisyenlerin sunacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda bir sonuç bildirgesi hazırlanması amaçlanıyor. Yazılı basının geleceğine ve sektörün sürdürülebilirliğine katkı sunması hedeflenen bildirgenin, Basın İlan Kurumunun internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
