Tehlike sırasında zamanın ağır çekimde akıyormuşçasına yavaşlaması hissi pek çok insan tarafından fark edilmiştir. Böyle bir durumda kişi, saniyeleri dakikalar geçmiş gibi hissedebilir. Bunun temel sebebi, zamanın yavaşlamasından ziyade, beynin zamanı algılama ve yorumlama biçiminin değişime uğramasından kaynaklanır.
Zaman Algısı Sabit Bir Olgu Değildir
Zaman, mutlak ve sabit bir olgu değildir. İnsan zihni zamanı, edinilen deneyimlere bağlı olarak değişik biçimlerde algılar. Günlük yaşamda “normal” olarak kabul edilen zaman akışı, temelde olağan bilinç durumunun bir ürünü olarak karşımıza çıkar. Duygu değişimi, stres ve tehlike gibi durumlar bu algıyı değişime uğratabilir.
Kazalar, depremler ya da ani tehlikeler esnasında beynin algısal süreçleri ivme kazanır. Bu ivme, dış dünyadaki olayların yavaşladığı hissini ortaya çıkarır.
Süregelen bilimsel çalışmalar, kaza geçiren insanların yaklaşık yüzde 70’inin zamanın normalden farklı işlediğin hatırladığını göstermektedir.
Beyin Tehlike Durumlarında Nasıl Çalışır?
Hayati risk barındıran durumlarda beyin, hayatta kalma içgüdüsüyle en yüksek uyarılma seviyesine ulaşır. Duyular çevreden gelen verileri normale göre çok daha hızlı algılar.
Böylelikle kişi, daha fazla ayrıntıyı görerek, hızlı bir biçimde karar verebilir. Bununla birlikte bu işlem, beyinde zamanın yavaşladığına yönelik bir algı oluşturur.
Esas olarak zamanda bir yavaşlama meydana gelmez. Zihinsel ve bedensel süreçler hız kazanır. Bu da algının yoğunlaşmasına neden olarak kişinin olayın olduğundan daha uzun sürdüğünü sanmasına sebebiyet verir.
Zaman Yavaşlaması Ölçülebilir mi?
Bilim insanları bu olguyu açıklamak için etik sınırlar içinde deneyler geliştirmişlerdir. Sürdürülen bir çalışmada gönüllüler, güvenlik önlemleri alınmış bir ortamda kısa süreli düşüş yaşamıştır.
Gönüllüler, düşme süresinin 4 ila 6 saniye sürdüğünü belirtseler de, aslında bu sürenin sadece 3 saniye olduğu kanıtlanmıştır.
