Bronşit, akciğerlere hava taşıyan bronş tüplerinin (bronşların) iltihaplanması sonucu oluşan bir solunum yolu hastalığıdır. Bu bronşlar, nefes alındığında havayı burun ve ağızdan akciğerlere taşımaktadır. Bronşit durumunda, bu tüplerin iç yüzeyi şişer ve mukus üretimi artar. Bununla birlikte de öksürük, balgam çıkarma, nefes darlığı ve göğüs rahatsızlığı gibi belirtiler ortaya çıkar.
Bronşit, akut yani kısa süreli ve kronik yani uzun süreli olmak üzere iki ana grupta incelenir. İhmal edildiği takdirde özellikle kronik türü ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Erken tanı, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle semptomlar kontrol altına alınabilir ve hastalığın ilerlemesi önlenebilir.
1. Akut Bronşit
Genellikle soğuk algınlığı ya da grip gibi viral enfeksiyonlardan sonra gelişen akut bonşitin en yaygın nedenleri virüslerdir. Nadir durumlarda bakteriler etkilidir. Belirtiler birkaç gün içinde ortaya çıkar ve genellikle 1-3 hafta içinde kendiliğinden geçer.
Belirtileri Nelerdir?
· Yoğun ve sürekli öksürük
· Balgamlı öksürük (şeffaf, sarı veya yeşil renkte)
· Hafif ateş ve titreme
· Göğüs sıkışması ve hırıltı
· Halsizlik, burun akıntısı
Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
· Antibiyotik genellikle gerekmez, çünkü çoğu viral kaynaklıdır.
· Bol sıvı tüketimi, istirahat, öksürük şurupları ve gerekirse ateş düşürücüler kullanılır.
· Buhar soluma ya da nemlendirici cihazlar öksürüğü azaltabilir.
2. Kronik Bronşit
Uzun süreli ve tekrarlayan bronş iltihaplanmasıdır ve çoğunlukla sigara içenlerde ya da hava kirliliğine maruz kalanlarda görülür. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) kapsamındadır.
Belirtileri Nelerdir?
· Sürekli öksürük ve koyu renkli balgam
· Sabahları artan balgam üretimi
· Nefes darlığı ve hırıltılı solunum
· Yorgunluk ve egzersizle zor nefes alma
Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
· Sigaranın bırakılması en etkili yöntemdir.
· Bronkodilatör ilaçlar, steroidler ve mukolitik ilaçlar kullanılır.
· Akciğer rehabilitasyonu ve oksijen tedavisi gerekebilir.
· Alevlenmeleri önlemek için grip ve zatürre aşıları önerilir.
Risk Faktörleri Nelerdir?
· Sigara içmek
· Hava kirliliği ve tozlu ortamlar
· Alerjiler ve astım
· Zayıf bağışıklık sistemi
· Yaşlılık ya da çocukluk dönemi
Korunma Yolları Nelerdir?
· Elleri sık sık yıkamak, viral enfeksiyonlardan korunmak
· Sigara ve dumandan uzak durmak
· Kış aylarında kalabalık ortamlardan kaçınmak
· Bağışıklık sistemini güçlü tutmak
· Aşılama (grip ve zatürre aşısı)
