Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının firmaların yurt dışından elde ettiği döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden uygulamasında yeni dönem başlıyor. 1 Ekim’de yürürlüğe girecek düzenlemeyle destek şartları yeniden belirlenirken, firmaların katma değeri ve döviz pozisyonu esas alınacak.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Finansal İstikrar Komitesinde ele alınan düzenlemelerin Merkez Bankası tarafından devreye alındığını belirterek uygulamanın daha esnek ve sade hale getirildiğini söyledi.
Yıllık Döviz Satış Limiti Katma Değere Bağlanacak
Yeni sistemde firmaların destek kapsamında satabileceği döviz tutarı, oluşturdukları katma değerle ilişkilendirilecek.
Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından alınacak yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumundan temin edilecek 12 aylık iş gücü maliyetinin toplamı üzerinden hesaplanan katma değer kadar olabilecek.
Böylece destek tutarına firma faaliyetleriyle uyumlu bir üst sınır getirilmiş olacak.
Döviz Almama Taahhüdü Kaldırılıyor
Yeni uygulamayla mevcut sistemdeki döviz almama taahhüdü kaldırılacak. Bunun yerine firmaların döviz pozisyonunu esas alan bir şart uygulanacak.
Destekten yararlanacak firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatına veya aktif büyüklüğüne oranının yüzde 10’u aşmaması gerekecek.
Firmalar bu oranı, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanacak ve 15 gün geçerli olacak “Döviz Pozisyonu Bildirim Formu” ile belgeleyecek.
Tedarikçi Firmalar da Destekten Yararlanabilecek
Düzenlemeyle aracı ihracatçı üzerinden ihracata katkı sağlayan tedarikçi firmaların destek mekanizmasına erişimi de kolaylaştırılacak.
Aracı ihracatçının tedarikçi adına yaptığı döviz satışında Türk lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçi firmaya yapılabilecek.
Bu işlemlerde tedarikçinin kendi döviz satış limiti, destekten yararlanma limiti ve döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak.
Bankaların Sorumluluğu Artacak
Yeni uygulamayla aracı bankaların denetim ve kontrol yükümlülükleri de artırılacak. Bankalara firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı tanınacak.
Kontrol mekanizmasının güçlendirilmesiyle uygulamadaki olası suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Şimşek: "Reel Sektörü Desteklemeye Devam Edeceğiz"
Bakan Şimşek, düzenlemenin destek mekanizmasını daha kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmeyi amaçladığını belirtti.
İhracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sağlayan firmaların da destekten daha kolay yararlanacağını ifade eden Şimşek, reel sektörü destekleyen politikaların sürdürüleceğini kaydetti.
