Uzay boşluğunda kendi ekseni etrafında bir dönüş hareketi yapan Dünya, ilk etapta mükemmel bir kararlılıkla dönüyor gibi görünse de jeofizik ölçümler gezegenimizin hafifçe yalpaladığını göstermektedir. Astronomi alanında "Chandler Sallanması" şeklinde adlandırılan bu kutupsal hareket, tıpkı dönme hızı yavaşlayan bir oyuncağın ya da topacın tepesinde görülen dairesel titremelere benzetilmektedir.

1881 yılında Amerikalı gökbilimci Seth Carlo Chandler tarafından keşfedilen bu fenomen, coğrafi Kuzey ve Güney Kutuplarının sabit bir noktada olmadığını, tersine birkaç metrelik küçük spiraller çizerek devamlı yer değiştirdiğini kanıtlamaktadır. Gezegenimizin tam olarak bir küre formunda olmamasından kaynaklanan bu mikro düzeydeki eksen kayması, bilim alanında uzun seneler boyunca en çok tartışılan dinamik konulardan biridir.

Bilim insanları tarafından gerçekleştirilen hassas hesaplamalar, Chandler Sallanmasının yaklaşık 433 günlük bir periyotta tamamlandığını ortaya çıkarmaktadır. Gezegenin bu düzenli yalpalamasının ardındaki temel faktörler üzerinde uzun süre tam bir mutabakata varılamamış olsa da gelişen uydu teknolojileriyle beraber en önemli teoriler netlik kazanmaktadır.

Jeofizik uzmanları, bu salınımın en büyük tetikleyicisinin okyanus tabanlarında oluşan önemli basınç değişiklikleri ile atmosferdeki küresel hava akımlarının meydana getirdiği dalgalanmalar olduğunu ifade etmektedir. Deniz suyundaki sıcaklık ve tuzluluk oranlarının değişmesiyle beraber okyanus kütlelerinin yer değiştirmesi, Dünya'nın katı kabuğu üzerinde bir baskı oluşturarak dönüş ekseninin hafifçe kaymasına neden olmaktadır.

Chandler Sallanması, büyüklüğü birkaç metreyi geçmediği için insanların günlük yaşamı üzerinde doğrudan net bir olumsuzluk yaratmamaktadır. Bununla birlikte bu milimetrik sapmalar, yeryüzündeki kesin koordinat sistemlerine dayanan yüksek teknolojili yapılar için kritik bir önem taşımaktadır.

Karbondioksit Yakıt Olarak Kullanılabilir mi?
Karbondioksit Yakıt Olarak Kullanılabilir mi?
İçeriği Görüntüle

Muhabir: Sibel Bay