Orta Doğu'da yeniden yükselen jeopolitik gerilim emtia piyasalarında yön arayışını beraberinde getirdi. Petrol fiyatlarındaki artış enerji piyasalarını desteklerken ABD Merkez Bankasının faiz beklentileri, doların güçlenmesi ve küresel ticarete ilişkin gelişmeler değerli metallerden tarım ürünlerine kadar birçok emtiada fiyat hareketlerini etkiledi. Haftalık görünümde bazı emtialar değer kazanırken bazılarında ise satış baskısı öne çıktı.
Orta Doğu'daki Gerilim Petrol Fiyatlarını Yükseltti
Hafta boyunca ABD ile İran arasında yeniden tırmanan çatışmalar, Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatının yavaşlaması ve Kızıldeniz güzergahındaki güvenlik risklerinin artması enerji piyasalarında arz endişelerini güçlendirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Londra'da eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı hafta içinde 100 dolar seviyesini test etti.
ABD'de ticari ham petrol stoklarının 2 milyon varil, benzin stoklarının ise 800 bin varil artması yükselişi kısmen sınırlandırırken, OPEC+ ülkelerinin eylül ayı üretim hedefini günlük yaklaşık 188 bin varil artırabileceğine yönelik haberler arz endişelerini bir miktar hafifletti. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,3, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı ise yüzde 1 yükseldi.
Fed Beklentileri Ve Tarifeler Fiyatlamaları Etkiledi
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği endişesi, ABD Merkez Bankası'nın faiz artırımlarına yeniden başlayabileceği beklentilerini güçlendirdi. Para piyasalarında Fed'in temmuz toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 35,8'e, eylül toplantısına kadar faiz artışı olasılığı ise yüzde 70,8'e yükseldi. ABD yönetiminin 60 ticaret ortağına yüzde 10 ve yüzde 12,5 oranlarında gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması küresel ticaret ve enflasyon görünümüne ilişkin kaygıları artırdı.
Avrupa Merkez Bankası ise politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit bırakırken, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın Orta Doğu kaynaklı enerji şokunun enflasyona etkilerinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığını belirtmesi, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisini destekledi.
Değerli Metallerde Karışık Görünüm
ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve dolar endeksindeki güçlenme değerli metaller üzerinde satış baskısı oluştururken, önceki haftalarda yaşanan sert kayıpların ardından gelen tepki alımları fiyatları destekledi.
Altında yükseliş, petrol kaynaklı enflasyon endişeleri nedeniyle sınırlı kalırken, merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme amacıyla sürdürdüğü alımlar piyasaya destek vermeyi sürdürdü. Dünya Altın Konseyinin verilerine göre mayıs ayında merkez bankaları net 41 ton altın alımı gerçekleştirdi. Bu dönemde Polonya 18 ton, Çin ise 10 ton alımla öne çıktı. Özbekistan, Kazakistan ve Singapur da rezervlerini artıran ülkeler arasında yer aldı. Haftalık bazda ons fiyatı gümüşte yüzde 4,1, altında yüzde 0,9 yükselirken, paladyum yüzde 0,4 ve platin yüzde 0,2 değer kaybetti.
Baz Metallerde Çin Etkisi Öne Çıktı
Baz metal piyasalarında fiyatlamalar ağırlıklı olarak Çin kaynaklı arz-talep gelişmeleri ve dolar endeksindeki yükselişten etkilendi. Çin'in rafine bakır ithalatının son dokuz ayın en yüksek seviyesine çıkması ve Şanghay stoklarının Şubat 2024'ten bu yana en düşük seviyeye gerilemesi bakır fiyatlarını destekledi.
Alüminyumda Körfez Bölgesi'ndeki üretim artışı, Çin'in ihracatı ve Endonezya'nın yükselen üretimi fiyatları baskılarken, kurşunda Londra Metal Borsası stoklarının tarihi seviyelere yaklaşması satış baskısını artırdı. Haftalık bazda bakır yüzde 1,3 yükselirken, çinko ve nikel yüzde 1,8, kurşun yüzde 0,6 geriledi. Alüminyum ise haftayı yatay tamamladı.
Tarım Emtialarında Arz Endişeleri Etkili Oldu
Tarım emtialarında Karadeniz'deki sevkiyat riskleri, ABD ve Avrupa'daki hava koşulları ile hasat süreci fiyatların yönünü belirleyen başlıca unsurlar oldu. Rusya'nın Ukrayna limanlarına yönelik saldırıları ve bazı armatörlerin Karadeniz seferlerini durdurması, buğday ve mısır sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı.
ABD Tarım Bakanlığı verilerinde mısır ve ilkbahar buğdayının ürün kalitesine ilişkin gerileme ile Avrupa'daki sıcak hava dalgasının üretime zarar verebileceği beklentisi fiyatları destekledi. Chicago Ticaret Borsası'nda haftalık bazda mısır yüzde 4,1, soya fasulyesi yüzde 3,5, buğday yüzde 2,7 yükselirken, pirinç yüzde 0,3 geriledi.
Kahve, Şeker Ve Kakao Satış Baskısı Altında Kaldı
Yumuşak emtia grubunda ise satış ağırlıklı bir görünüm öne çıktı. Brezilya'da hasadın hızlanması kahve fiyatlarında kar satışlarını beraberinde getirirken, Brezilya ve Hindistan'daki elverişli hasat koşulları şeker fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Batı Afrika'dan piyasaya ulaşan ürün miktarındaki artış ve yeni mahsule ilişkin olumlu beklentiler de kakao fiyatlarını aşağı çekti.
ABD'de Intercontinental Exchange verilerine göre haftalık bazda pamuk yüzde 1,6 yükselirken, kahve yüzde 1,9, şeker yüzde 0,5 ve kakao yüzde 3,7 değer kaybetti.
