Sermaye piyasaları uzmanları, borsada işlem gören şirketlerin toplam sermayesi içinde doğrudan alım satıma konu olan hisse miktarını gösteren fiili dolaşımdaki pay oranının işleyişini ve piyasa derinliği üzerindeki etkilerini ele almaktadır. Araştırmacılar, fiili dolaşım oranının bir hisse senedinin likiditesini, fiyat istikrarını ve yatırımcı ilgisini belirleyen en temel unsurlardan biri olduğunu belirtmektedir.
Borsa Sermaye Yapısında Fiili Dolaşımdaki Paylar
Fiili dolaşımdaki pay oranı, şirketlerin toplam hisse sayısından stratejik ortakların elinde olan, devlete ait olan veya uzun vadeli kilitli tutulan blok hisseler çıkarıldıktan sonra borsada serbestçe el değiştirebilen payların oranını göstermektedir. Şirketlerin halka açıklık oranları yüksek görünse bile, bu hisselerin önemli kısmının ana ortakların elinde bulunması halinde fiili dolaşım oranı düşük kalabilmektedir. Analistler, bu durumun piyasadaki hisse arzını sınırlayarak yatırımcıların hisse senedine ulaşımını zorlaştırabildiğini ifade etmektedir.
Fiili dolaşımdaki pay miktarı yüksek olan şirketler, daha geniş bir yatırımcı tabanına hitap ederek piyasada yüksek bir işlem hacmi ve likidite oluşturmaktadır. Buna karşılık fiili dolaşım oranı oldukça düşük olan hisselerde küçük hacimli alım satımların dahi serbest fiyatta ani dalgalanmalara ve fiyat spekülasyonlarına neden olma riski bulunmaktadır. Borsa uzmanları, Borsa İstanbul endeks hesaplamalarında ve şirketlerin ekleneceği pazar gruplarının belirlenmesinde fiili dolaşımdaki pay oranlarının dikkate alındığını kaydetmektedir.
