Hidrosefali, beyin içinde veya çevresinde aşırı beyin omurilik sıvısının (BOS) birikmesi ile oluşan, kafa içi basıncın artmasına ve beyin dokularının zarar görmesine neden olabilen nörolojik bir durumdur. ‘Hidrosefali’ terimi Yunanca kökenlidir ve ‘hidro’ (su) ile ‘sefali’ (kafa) kelimelerinden türemiştir. Yani ‘beyinde su’ anlamına gelmektedir ve bununla birlikte beyin içinde biriken sıvı su değil, beyin omurilik sıvısıdır.
Hidrosefali, tedavi edilmediği takdirde ciddi komplikasyonlara neden olabilen fakat zamanında müdahale ile kontrol altına alınabilen bir durumdur. Özellikle çocuklarda gelişimsel sorunları önlemek için erken tanı büyük önem taşımaktadır. Normal şartlarda beyin omurilik sıvısı sürekli üretilir, dolaşır ve emilir fakat bu döngüdeki bir bozulma, sıvının birikmesine ve hidrosefaliye yol açar.
Hidrosefali Türleri Nelerdir?
Konjenital (Doğuştan) Hidrosefali: Doğumdan önce gelişmektedir.
Edinilmiş Hidrosefali: Doğum sonrası herhangi bir yaşta gelişebilir.
Tıkanma (Obstrüktif) Hidrosefali: Beyin omurilik sıvısının beyin içinde dolaşırken karşılaştığı bir tıkanıklık nedeniyle gelişir.
İletişimsel (Non-obstrüktif) Hidrosefali: Beyin omurilik sıvısının dolaşımı serbesttir ancak emilimde bir bozukluk vardır.
Normal Basınçlı Hidrosefali (NPH): Genellikle yaşlılarda görülür.
Hidrosefalinin Belirtileri Nelerdir?
Bebeklerde
· Baş çevresinde hızlı büyüme
· Bıngıldakta şişkinlik
· Gözlerin aşağıya doğru kayması
· Uyuşukluk, kusma, huzursuzluk
· Beslenme güçlüğü
Çocuklarda ve Yetişkinlerde
· Şiddetli baş ağrısı
· Bulantı, kusma
· Görme bozuklukları
· Denge kaybı, yürüme zorluğu
· Konsantrasyon bozukluğu
· Uyku hali, bilinç değişiklikleri
Hidrosefalinin Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Şant Ameliyatı: En yaygın tedavidir. Bu ameliyatta beynin ventriküllerine bir tüp (şant) yerleştirilir ve fazla sıvı karın boşluğuna ya da kalbe yönlendirilir. Ömür boyu şant takibi gerekebilirken enfeksiyon ya da tıkanma riski söz konusudur.
Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV): Beyin omurilik sıvısının dolaşımını yeniden sağlamak için beyinde küçük bir delik açılır. Şant kullanılmazken bu yöntem uygun hastalarda tercih edilir.
