Thatcher illüzyonu, İngiltere’nin ilk kadın başbakanı Margaret Thatcher’ın adıyla bilinen bir görsel fenomendir. Bu illüzyonda, yüz ters çevrildiğinde gözler ve ağız normal gibi görünse de yüzün tamamı değiştirilmiş ve garip bir hal almıştır.
Söz konusu görüntü doğru konuma getirildiğinde beyin yüzün tümünü işleyerek mevcut hataları fark eder. Bu durum, beynin yüzleri bir bütün biçiminde işleme kabiliyetini gösterir.
Görüntü doğru konuma getirildiğinde, beynimiz yüzün bütününü işler ve hataları fark eder. Bu durum, beynin yüzleri bütünsel olarak işleme yeteneğini ortaya koyar.
Beyin ve Yüz Algısı
İnsan beyni, yüzleri yorumlamak için 25’ten fazla bölgeyi bir arada çalıştırır. Beyin, yüzleri çoğunlukla detaylardan öte bütün olarak değerlendirirken, gözlerin konumu, kaş çizgisi ve ağız gibi detaylar bu işleme eklenir. Yüz ters çevrildiğinde ise bu bütünsel işleme bozularak, beynin her detayı yorumlamasına neden olur. Dolayısıyla yüz başta normal görülse de algılamada gariplik hissedilir.
Ters yüzlere ilişkin araştırmalar, 16. yüzyıla kadar uzanır. Giuseppe Arcimboldo, meyve ve sebzelerden yaptığı tabloların doğru yönde bakıldığında yüz olarak algılandığını göstermiştir.
Rex Whistler ise ters çevrildiğinde değişik görünen “çift yönlü portreler” ile bu algı farkını görsel hale getirmiştir
Thatcher İllüzyonunun Otizm ve Prosopagnozi ile İlişkisi Nedir?
Yüz tanıma bozukluğu (prosopagnozi) bulunan bireyler, Thatcher yüzlerindeki garipliği diğer bireylerden daha hızlı farkına varır. Otistik bireylerde ise göz ve ağız gibi sosyal ipuçlarına odaklanma biçimlerinde farklılıklar görülebilir.
Yapılan çalışmalar, bu beyin bölgelerinin yüz algılama ve sosyal-duygusal ipuçlarını işlemedeki etkin katılımını gözler önüne serer.
Elde edilen conuçlar, davranışçı terapilerin sosyal algıyı güçlendirmede nasıl kullanılabileceğine yönelik ipuçları sunar.
