Washington ile Tahran yönetimleri arasında imzalanan yeni nükleer mutabakatın ardından ayrıntıların belirsizliği küresel piyasalarda temkinli duruşu artırdı.
Washington ve Tahran Arasında İmzalar Atıldı
Orta Doğu'daki gelişmeler küresel piyasalarda fiyatlamaların üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Dün üst düzey ABD'li bir yetkili, İran'la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıkladı. Yapılan bu kritik hamlenin ardından iki ülke arasındaki ilişkilerin seyri yakından takip ediliyor.
ABD'li yetkili, "Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar" dedi.
Donald Trump ve JD Vance Cephesinden İlk Açıklamalar
Mutabakatın imzalanmasının hemen ardından beyaz saray kanadından gelen mesajlar, atılan diplomatik adımın sınırlarını ve hedeflerini net bir şekilde ortaya koydu. ABD Başkanı Donald Trump, İran'la sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin "Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını" belirtti. Bu hamle dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, sürecin teknik boyutuna ilişkin bazı çekinceler de dile getirildi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Washington ve Tahran yönetimleri arasında sağlanan mutabakatın "Yalnızca geniş bir çerçeve sağladığını ve önemli ayrıntıların sonraki müzakerelerde belirleneceğini" söyledi.
Küresel Varlık Piyasalarında Karışık Seyir Hâkim
Anlaşmanın ilk duyurulduğu anlarda hisse senedi piyasalarında görülen güçlü yukarı yönlü hareketler, yerini detayların beklendiği daha sakin ve kararsız bir bekleyişe bıraktı. ABD ve İran arasında anlaşma sağlanması ve taraflar arasında mutabakat zaptının imzalanmasıyla küresel piyasalarda dün ralli havası görülürken anlaşmanın detaylarının net olmaması nedeniyle yeni günde yatırımcıların temkinli davrandığı görülüyor. Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor. Anlaşma, piyasalarda ilk etapta rahatlama yaratsa da bu durumun ABD ile İsrail'i karşı karşıya getirebileceğine yönelik haber akışı sürecin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor. Analistler, iki tarafın anlaşmaya varması ve mutabakat zaptının imzalanmasının piyasalardaki önemli bir oynaklık kaynağını ortadan kaldırabilecek diplomatik bir atılım olduğunu, ancak anlaşmanın kalıcılığına ilişkin endişelerin sürdüğünü belirtti.
Merkez Bankalarının Politikaları ve G7 Zirvesi Gündemde
Yatırımcıların ajandasında sadece jeopolitik gelişmeler değil, aynı zamanda gelişmiş ülke merkez bankalarının atacağı faiz adımları ve uluslararası liderler zirvesi de yer alıyor. Piyasaların odağını yarınki Fed toplantısına çevirmesi de risk iştahının azalmasına neden oldu. Dış politika gündeminde ise Fransa'da düzenlenecek G7 Zirvesi de yatırımcıların odağında bulunuyor. Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki savaşın üzerinden üç aydan fazla zaman geçmesine rağmen küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğunu belirtek, emtia fiyatları, enflasyon ve enflasyon beklentileri ile finansal koşulların etkilendiğini ancak henüz küresel bir yavaşlamaya işaret etmediğini bildirdi.
New York Borsasında Teknoloji Hisseleriyle Rekor Geldi
Enerji maliyetlerindeki gerilemenin havayolu taşımacılığı yapan şirketleri rahatlatması ve dev teknoloji firmalarının halka arz başarıları Amerikan borsalarında tarihi seviyelerin test edilmesini sağladı. New York borsası, ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle pozitif seyretti. ABD'li iş insanı Elon Musk'ın üst yöneticisi (CEO) olduğu uzay, havacılık ve yapay zeka şirketi SpaceX, ilk halka arz sürecinin tamamlandığını ve ek hisse alım opsiyonunun kullanılmasıyla yaklaşık 85,7 milyar dolar brüt gelir elde edildiğini duyurdu. SpaceX hisseleri, şirketin 2 trilyon doların üzerinde değerlemeyle gerçekleştirdiği halka arzın ardından ikinci işlem gününde yüzde 19,6 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken enerji maliyetlerindeki düşüşten fayda sağlayan hava yolu şirketlerinin hisselerini destekledi. ABD'li enerji şirketlerinden Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 4,14 ve Chevron'un hisseleri yüzde 3,64 düştü. Hava yolu şirketlerinden United Airlines'ın hisselers yüzde 3,85, American Airlines'ın hisseleri yüzde 3,2 ve Delta Air Lines'ın hisseleri yüzde 1,22 değer kazandı.
Fox hisseleri ise şirketin Roku'yu 22 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alacağını duyurmasının ardından yüzde 15,2 geriledi. Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,92, S&P 500 endeksi yüzde 1,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,07 değer kazandı. Dow Jones endeksi 51.945,89 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Borsa İstanbul Alıcılı Seyrini Sürdürüyor
Yurt içi piyasalarda ise azalan risk primi ve küresel barış ikliminin yarattığı iyimser havayla birlikte endeks rekor tazelemeye devam ederken, Türk lirası varlıklara olan talep artış gösterdi. Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 değer kazanarak 14.446,42 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 yükselişle 16.759,00 puandan tamamladı. Dolar/TL dün günü 46,2900'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,3030'dan işlem görüyor. Orta Doğu'da barış ikliminin tesis edileceğine yönelik beklentiler ve tahvil faizlerindeki gerilemenin etkisiyle Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 218,98 baz puana gerileyerek 19 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.
Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt başında ise Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi, ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.
Ekonomi yönetimlerinin alacağı kararlar ile uluslararası diplomasideki gelişmeler finans dünyasındaki bu karmaşık yapının yönünü tayin etmede belirleyici güç olmayı sürdürüyor.
