Dünya'nın etrafında dolaşan yapay uyduların da belirli bir kullanım ömrü vardır. Yakıtlarının azalması, elektronik sistemlerinin eskimesi veya yerlerine daha gelişmiş modellerin gönderilmesiyle görevlerini bitiren uyduların uzaydaki yolculuğu ise her zaman sona ermez. Özellikle yüksek yörüngelerde çalışan bazı uydular, Dünya atmosferine yönlendirilmek yerine daha yüksek bir yörüngeye taşınır. Mezarlık yörüngesi şeklinde adlandırılan bu bölgelerdeki uydular, yüzlerce yıl boyunca Dünya’nın etrafında dönmeye devam edebilmektedir.
Alçak dünya yörüngesindeki uyduların ömürleri tükendiğinde kontrollü bir biçimde atmosfere yönlendirilerek sürtünmeyle yanmasının sağlandığı ancak yüksek rakımlı yer istasyonlarında görev alan uyduların dünyaya geri döndürülmesinin büyük miktarda yakıt gerektirdiği için en üstteki mezarlık yörüngesine çıkarıldığı kaydedilmektedir. Yakıt rezervlerinin son damlaları kullanılarak yapılan bu zorunlu manevralar aracılığıyla aktif uyduların rotasındaki çarpışma risklerinin en aza indirildiği ve uzay misyonlarının koruma altına alındığı belirtilmektedir. Uzmanlar, bu stratejik yönlendirmenin yapılmaması halinde uzay çöpü birikiminin zincirleme çarpışmalara neden olarak tüm yörüngeleri kullanılamaz hale getirebileceğini ifade etmektedir.
Mezarlık yörüngesine bırakılan uyduların yer çekimi ve güneş rüzgarları gibi dış etkenler sebebiyle yavaşça salınımlar yapmasına karşın dünyadaki operasyonel ağları etkilemeyecek kadar güvenli bir mesafede tutulduğu kaydedilmektedir. Uyduların uzay çöplüğüne dönüşmesini engelleyen bu uluslararası protokollerin tüm uzay ajansları tarafından katı bir biçimde uygulandığı bilinmektedir. Uzmanlar, dünya etrafındaki yörünge trafiğinin her geçen yıl artmasıyla beraber eski araçların mezarlık yörüngesine güvenli bir biçimde taşınmasının sürdürülebilir uzay keşifleri için vazgeçilmez bir kural olmaya devam ettiğini kaydetmektedir.





